Duurzame energie
Garanties van Oorsprong
In het kort
- Eenheid
- Eén GvO per 1.000 kWh
- Uitgifte in Nederland
- VertiCer
- Land en bron
- Vastgelegd in de offerte
- Afboeken
- Ten behoeve van uw organisatie
- Onderbouwing
- Overzicht van afgeboekte GvO's
Wat een GvO is
Een digitaal bewijs dat 1.000 kWh duurzaam is opgewekt
Een GvO bestaat alleen als registratie op een rekening in een register. Het certificaat kan los van de stroom zelf worden overgedragen en wordt pas bij het afboeken aan een eindgebruiker gekoppeld.
Daarmee is een GvO een herkomstbewijs en geen fysieke levering: uw aansluiting blijft stroom van het openbare net krijgen. Voor stroom uit niet-hernieuwbare bronnen bestaan vergelijkbare certificaten, die de ACM Certificaten van Oorsprong noemt. Leveranciers gebruiken beide soorten om de herkomst van hun levering te verantwoorden.
1.000 kWh per certificaat
Elke GvO staat voor 1.000 kWh. Om het volledige verbruik van een aansluiting te dekken, is voor elke 1.000 kWh die de aansluiting afneemt één GvO nodig.De bron en de installatie
Het certificaat vermeldt de energiebron, zoals wind, zon, water of biomassa, en de productie-installatie waar de stroom is opgewekt.Plaats en datum van productie
De GvO vermeldt ook waar de stroom is opgewekt en op welke productiedatum. Zo is de herkomst van de stroom achter elk certificaat achteraf na te gaan.Een beperkte geldigheid
Een Nederlandse GvO is geldig tot één jaar na de maand waarin de stroom is opgewekt. Voor certificaten uit andere landen kan die termijn afwijken.
Van opwek tot afboeken
Hoe een GvO wordt uitgegeven, verhandeld en afgeboekt
- 1
Registratie en meting
Een productie-installatie wordt eerst geregistreerd. Daarna stuurt de netbeheerder of het meetbedrijf de meetwaarden van de opwek naar VertiCer. - 2
Uitgifte per 1.000 kWh
Op basis van die meetwaarden geeft VertiCer voor elke 1.000 kWh duurzaam opgewekte stroom één GvO uit. Het certificaat wordt bijgeschreven op een rekening in het register. - 3
Handel tussen marktpartijen
GvO's zijn in heel Europa verhandelbaar, los van de stroom waarvoor ze zijn uitgegeven. Handelaren en leveranciers kopen ze in voor de levering aan hun afnemers. - 4
Afboeken voor de eindgebruiker
Bij het afboeken wordt de GvO toegekend aan een eindgebruiker. Vanaf dat moment hoort de duurzame herkomst van die 1.000 kWh bij die organisatie en gaat het certificaat uit de handel.
Herkomst
Nederlandse of andere Europese GvO's
GvO's worden in heel Europa uitgegeven en verhandeld. Voor verbruik in Nederland kunt u certificaten gebruiken uit Nederland of uit een ander Europees land. Die keuze bepaalt wat u daarna kunt claimen.
Een leverancier die zegt Nederlandse groene stroom te leveren, moet dat volgens de ACM kunnen onderbouwen met Nederlandse GvO's. Wilt u zelf over Nederlandse groene stroom spreken, dan ligt het voor de hand daarvoor ook Nederlandse certificaten te gebruiken.
Voor de CO₂-Prestatieladder telt stroom alleen als groen als die is opgewekt in het land waar hij wordt verbruikt, uit zon, wind, water of biomassa. Een Nederlandse organisatie heeft daarvoor dus Nederlandse GvO's nodig. De achterliggende gedachte is dat certificaten uit landen met een groot aanbod aan groene stroom weinig bijdragen aan nieuwe opwek.
Naast het land legt u de bron vast. Sommige organisaties kiezen bewust voor één bron, zoals wind of zon, omdat hun eigen beleid of een opdrachtgever daarom vraagt.
Zo werkt het
Hoe groene levering met GvO's bij Cedrus Trading verloopt
- 1
Doel en kader bepalen
Wij bespreken met u waarvoor u de GvO's nodig heeft, bijvoorbeeld voor een rapportage volgens het GHG Protocol of de CSRD, de CO₂-Prestatieladder, een aanbesteding of een vraag van afnemers. Dat doel bepaalt welk land en welke bron passen. - 2
Land en bron in de offerte
In de offerte leggen wij vast uit welk land en uit welke bron de GvO's komen en voor welke aansluitingen de afspraak geldt. Ook de kosten van de afgesproken herkomst staan er vooraf in. - 3
Afboeken op basis van uw verbruik
Het aantal GvO's volgt het gemeten verbruik van de aansluitingen die onder de afspraak vallen. Wij zorgen dat de certificaten ten behoeve van uw organisatie worden afgeboekt. - 4
Overzicht als onderbouwing
U ontvangt een overzicht van de GvO's die voor uw organisatie zijn afgeboekt. Dat overzicht kunt u gebruiken als onderbouwing in uw duurzaamheidsverslag, bij een certificering of bij vragen van opdrachtgevers.
Voor wie
Wanneer GvO's goed passen
Voor GvO's hoeft er aan uw aansluiting of installatie niets te veranderen. Ze passen vooral in de volgende situaties.
- U rapporteert de uitstoot van uw stroomverbruik volgens de market-based methode en heeft daarvoor een contractueel instrument nodig.
- Een opdrachtgever, aanbesteding of certificering vraagt om aantoonbaar groene stroom, bijvoorbeeld voor de CO₂-Prestatieladder.
- Alle vestigingen moeten dezelfde herkomst krijgen, ook locaties zonder eigen opwek of opwekker in de buurt.
- Afnemers of ketenpartners willen weten waar de stroom vandaan komt die u voor uw producten of diensten gebruikt.
- Uw verbruik valt grotendeels op momenten met weinig zon of wind, zodat matching per kwartier maar een klein deel zou dekken.
Minder geschikt als
Wat GvO's niet doen
Gelijktijdigheid aantonen
Een GvO koppelt een hoeveelheid opwek aan een even grote hoeveelheid verbruik. Of beide op hetzelfde moment plaatsvonden, speelt daarbij geen rol. Om dat samenvallen aan te tonen, is matching per kwartier nodig, zoals bij EAN2EAN.Stroom afnemen van een opwekker die u kent
In de offerte spreken wij een land en een bron af, geen specifiek project. U maakt met GvO's ook geen afspraak met de opwekker zelf. Bij EAN2EAN spreekt u prijs, volume en looptijd wel rechtstreeks af met een lokale opwekker.De location-based uitstoot verlagen
Het location-based cijfer wordt berekend uit de hoeveelheid stroom die u van het net afneemt en de gemiddelde uitstoot van dat net. Afgeboekte GvO's hebben daar geen invloed op. Ze tellen alleen mee in het market-based cijfer.Uw energiekosten verlagen
GvO's hebben een eigen prijs, die bij de kosten van de levering komt. Aan uw netbeheerkosten en energiebelasting veranderen ze niets.
Rapportage
Wat GvO's betekenen voor uw scope 2-rapportage
Location-based en market-based rapportage van scope 2 vergeleken
Uitgangspunt
- Location-based
- De gemiddelde uitstoot per kWh van het net waarop u verbruikt
- Market-based
- De stroom die u contractueel inkoopt, met emissiefactoren uit contractuele instrumenten zoals GvO's
Effect van GvO's
- Location-based
- Geen: het cijfer blijft gelijk
- Market-based
- Het gedekte verbruik telt met de emissiefactor die bij de bron op de GvO hoort; de CO₂-Prestatieladder hanteert voor groene stroom met een geldige GvO factor nul
Verbruik zonder contractueel instrument
- Location-based
- Geen onderscheid: al het verbruik telt met de gemiddelde uitstoot van het net
- Market-based
- Voor dat deel geldt de residual mix: de emissiefactor van netstroom waarvoor geen herkomstbewijzen zijn afgeboekt
| Location-based | Market-based | |
|---|---|---|
| Uitgangspunt | De gemiddelde uitstoot per kWh van het net waarop u verbruikt | De stroom die u contractueel inkoopt, met emissiefactoren uit contractuele instrumenten zoals GvO's |
| Effect van GvO's | Geen: het cijfer blijft gelijk | Het gedekte verbruik telt met de emissiefactor die bij de bron op de GvO hoort; de CO₂-Prestatieladder hanteert voor groene stroom met een geldige GvO factor nul |
| Verbruik zonder contractueel instrument | Geen onderscheid: al het verbruik telt met de gemiddelde uitstoot van het net | Voor dat deel geldt de residual mix: de emissiefactor van netstroom waarvoor geen herkomstbewijzen zijn afgeboekt |
Twee cijfers naast elkaar
Het GHG Protocol vraagt organisaties die actief zijn in markten met contractuele instrumenten, zoals Nederland, om beide uitkomsten naast elkaar te rapporteren. De Europese rapportagestandaard ESRS E1 onder de CSRD vraagt dat ook.
Handboek 3.1 van de CO₂-Prestatieladder stond alleen de market-based methode toe. Handboek 4.0 vraagt om beide, zodat er ook een cijfer wordt berekend waarop GvO's geen invloed hebben.
Wat voor uw rapportage telt
Voor uw market-based cijfer tellen alleen GvO's die ten behoeve van uw organisatie zijn afgeboekt. Certificaten die nog verhandelbaar zijn of voor een andere eindgebruiker zijn afgeboekt, kunt u niet meerekenen.
Het overzicht van afgeboekte GvO's laat zien welk verbruik, welke periode en welke herkomst zijn gedekt. Bewaar het bij uw rapportage, zodat u het kunt tonen als een accountant of certificerende instelling ernaar vraagt.
Volume of moment
GvO's en EAN2EAN
Herkomst op volume of per kwartier
Groene levering met GvO's en EAN2EAN vergeleken
Wat wordt vastgelegd
- GvO's
- Dat een hoeveelheid stroom gelijk aan uw verbruik duurzaam is opgewekt
- EAN2EAN
- Welk deel van uw verbruik per kwartier samenvalt met de opwek van een aangesloten lokale opwekker
Koppeling in de tijd
- GvO's
- Op volume, over een periode zoals een kalenderjaar
- EAN2EAN
- Per kwartier, op basis van meetdata
Herkomst
- GvO's
- Het land en de bron die in de offerte zijn afgesproken
- EAN2EAN
- De opwekker of opwekkers waarmee u bent gematcht, per kwartier te herleiden
Prijs
- GvO's
- De leveringsprijs volgens uw contractvorm, plus de kosten van de GvO's
- EAN2EAN
- Het gematchte deel tegen de prijs die opwekker en afnemer onderling afspreken; de rest via de groothandelsmarkt (EPEX)
GvO's
- GvO's
- Afgeboekt ten behoeve van uw organisatie
- EAN2EAN
- Digitaal meegegeven bij het gematchte deel
Wat de omvang bepaalt
- GvO's
- Het verbruik van de aansluitingen onder de afspraak
- EAN2EAN
- De gelijktijdigheid: hoe meer uw verbruik samenvalt met de opwek, hoe groter het gematchte deel
Aanpassing aan uw aansluiting
- GvO's
- Niet nodig
- EAN2EAN
- Niet nodig
| GvO's | EAN2EAN | |
|---|---|---|
| Wat wordt vastgelegd | Dat een hoeveelheid stroom gelijk aan uw verbruik duurzaam is opgewekt | Welk deel van uw verbruik per kwartier samenvalt met de opwek van een aangesloten lokale opwekker |
| Koppeling in de tijd | Op volume, over een periode zoals een kalenderjaar | Per kwartier, op basis van meetdata |
| Herkomst | Het land en de bron die in de offerte zijn afgesproken | De opwekker of opwekkers waarmee u bent gematcht, per kwartier te herleiden |
| Prijs | De leveringsprijs volgens uw contractvorm, plus de kosten van de GvO's | Het gematchte deel tegen de prijs die opwekker en afnemer onderling afspreken; de rest via de groothandelsmarkt (EPEX) |
| GvO's | Afgeboekt ten behoeve van uw organisatie | Digitaal meegegeven bij het gematchte deel |
| Wat de omvang bepaalt | Het verbruik van de aansluitingen onder de afspraak | De gelijktijdigheid: hoe meer uw verbruik samenvalt met de opwek, hoe groter het gematchte deel |
| Aanpassing aan uw aansluiting | Niet nodig | Niet nodig |
Wanneer EAN2EAN sterker is
Als gelijktijdigheid of lokale herkomst telt
Bij EAN2EAN wordt per kwartier bekeken of een aangesloten opwekker stroom produceert op het moment dat u verbruikt. Het deel dat samenvalt, wordt virtueel aan u toegewezen. Wat niet samenvalt, loopt via de groothandelsmarkt.
Die route past beter als u wilt laten zien dat uw verbruik en duurzame opwek samenvallen, of als u prijs en volume rechtstreeks met een opwekker wilt afspreken. Hetzelfde geldt als uw organisatie op de ene locatie opwekt en op een andere verbruikt.
Gaan de scope 2-regels in de toekomst om matching per uur vragen, dan kan meetdata per kwartier zo’n rapportage ondersteunen. Die regels liggen nog niet vast.
- Gematcht: opwek en verbruik in hetzelfde kwartier
- Verbruik zonder opwek: ingekocht via EPEX
- Opwek zonder verbruik: afgezet via EPEX
Is stroom met GvO's fysiek groene stroom?
Nee. Alle stroom komt via hetzelfde openbare net bij uw aansluiting binnen, en op dat net is niet te onderscheiden waar een kilowattuur is opgewekt. Een GvO legt administratief vast dat er voor uw verbruik een gelijke hoeveelheid stroom duurzaam is opgewekt.
Daarom is het afboeken de beslissende stap. Pas als een GvO ten behoeve van uw organisatie is afgeboekt, hoort de duurzame herkomst van die 1.000 kWh bij u en gaat het certificaat uit de handel.
Wat kost groene levering met GvO's?
GvO's worden verhandeld en hebben een eigen prijs, die kan verschillen per land van herkomst en per bron. Die kosten komen bij de leveringsprijs van uw contract. In de offerte staat vooraf wat de afgesproken herkomst kost.
Netbeheerkosten en energiebelasting blijven gelijk, met of zonder GvO's.
Tellen GvO's uit andere Europese landen mee voor de CO₂-Prestatieladder?
Voor verbruik in Nederland niet. De ladder erkent alleen groene stroom uit zon, wind, water of biomassa die is opgewekt in het land van verbruik. Een Nederlandse organisatie heeft dus Nederlandse GvO's nodig.
Andere kaders kunnen andere eisen stellen. Vertel ons daarom vooraf waarvoor u de GvO's wilt gebruiken, dan stemmen wij de herkomst in de offerte daarop af.
Maken GvO's onze organisatie CO₂-neutraal?
Niet zonder meer. GvO's verlagen de market-based uitstoot van uw stroomverbruik. De location-based uitstoot blijft gelijk, en uitstoot uit eigen brandstofgebruik (scope 1) en uit uw keten (scope 3) valt erbuiten.
Beschrijf in uw communicatie daarom precies wat de GvO's dekken: om welk verbruik het gaat, over welke periode en uit welk land en welke bron. Een claim als CO₂-neutraal of klimaatneutraal kan een GvO niet onderbouwen.
Wanneer kiezen wij voor GvO's en wanneer voor EAN2EAN?
GvO's leggen de herkomst van uw verbruik vast op volume, uit een afgesproken land en bron. EAN2EAN koppelt uw verbruik per kwartier aan de opwek van lokale opwekkers. Het deel dat niet gelijktijdig wordt gematcht, loopt via de groothandelsmarkt.
De keuze volgt uit uw verbruiksprofiel, de beschikbare lokale opwek en het kader waarvoor u rapporteert. Een businesscase op basis van uw meetdata laat zien welk deel van uw verbruik gematcht zou kunnen worden.
Bestaan er ook GvO's voor groen gas?
Ja. VertiCer geeft naast GvO's voor elektriciteit ook GvO's uit voor warmte, groen gas en groene waterstof.
Wij leveren naast stroom ook gas. Welke mogelijkheden er voor uw gasverbruik zijn, bespreekt een adviseur met u.
Verder lezen
Achtergrond bij herkomst en scope 2
Kennisbank
CSRD en scope 2
Hoe de location-based en de market-based methode werken en wat er van uw rapportage wordt gevraagd.Kennisbank
Gelijktijdigheid en lokale matching
Waarom het moment van opwek en verbruik ertoe doet en hoe gelijktijdigheid wordt gemeten.Kennisbank
Begrippenlijst
Korte uitleg van begrippen als VertiCer, scope 2 en de CO₂-Prestatieladder.Overzicht
Duurzame energie
GvO's en EAN2EAN naast elkaar, met de afwegingen per route.