Naar de inhoud
EPEX NLGem. vr 25 sep € 0,1679/kWh
Cedrus Trading

Netcapaciteit

Netcongestie en capaciteit

Op steeds meer plaatsen kan het stroomnet niet alle gevraagde transportcapaciteit leveren. Wij stellen vast hoeveel vermogen uw organisatie werkelijk gebruikt en in welke kwartieren de pieken vallen. Daaruit volgt wat er kan binnen de ruimte die u op het net heeft.
Bespreek uw situatieAchtergrond over netcongestie

De situatie

Wat netcongestie is en waar het speelt

Van netcongestie is sprake als het stroomnet op een bepaalde plek niet alle gevraagde transportcapaciteit aankan. Het knelpunt is dan niet de hoeveelheid stroom, maar de ruimte om die te vervoeren, op bepaalde momenten en in een bepaald gebied. Volgens Netbeheer Nederland is het net vooral druk tussen 16:00 en 21:00 uur.

Kan de netbeheerder een aanvraag voor een nieuwe aansluiting, een zwaardere aansluiting of extra gecontracteerd vermogen niet direct toekennen, dan komt die aanvraag op een wachtlijst. Zo’n lijst geldt per congestiegebied. De hoofdregel is dat wie eerst aanvraagt, eerst aan de beurt is.

Bakstenen transformatorhuisje met rood pannendak en groene deuren aan een fietspad in Beekbergen

Wie voorrang krijgt op de wachtlijst

Onder het prioriteringskader van de ACM kunnen drie soorten aanvragen voorrang krijgen: projecten die het net ontlasten, aanvragen voor veiligheid (zoals acute zorg en defensie) en aanvragen voor basisbehoeften (zoals woningbouw en onderwijs). Voorrang gaat niet vanzelf: u moet die aanvragen en onderbouwen. Het kader bepaalt alleen de volgorde; er komt geen capaciteit bij.

  1. Sinds 1 januari 2026

    Netbeheerders in congestiegebieden passen bij de wachtlijst het prioriteringskader van de ACM toe.

  2. Sinds 1 juli 2026

    Ook nieuwe aanvragen voor kleine aansluitingen, tot en met 3x80A, komen op dezelfde wachtlijst. Tot 1 januari 2027 gaat vrijkomende capaciteit naar aanvragen met voorrang.

  3. Vanaf 1 januari 2027

    Blijft er ruimte over, dan wordt die ook verdeeld over aanvragen zonder voorrang, op volgorde van aanvraagdatum.

Omdat bedrijven doorgaans geen voorrang kunnen aanvragen, verwacht Netbeheer Nederland dat kleine en grote bedrijven meestal langer moeten wachten. Wie geen nieuwe of zwaardere aansluiting en geen extra vermogen nodig heeft, merkt van deze wijzigingen niets.

Wachtlijst en doorlooptijd, regionale netbeheerders

Wachtlijst afname, eind 2025
15.014 aanvragen (9.305 MW)
Wachtlijst afname, eind 2024
11.922 aanvragen (6.739 MW)
Wachtlijst invoeding, eind 2025
8.687 aanvragen (5.027 MW)
Nieuwe kleine aansluiting realiseren (2025)
Gemiddeld 45 weken
Bestaande kleine aansluiting wijzigen (2025)
Gemiddeld 21 weken

Bron: Netbeheer Nederland, Stand van de uitvoering 2025 (april 2026). Wachtlijst per 31 december 2025; deze cijfers veranderen voortdurend.

Gevolgen

Wanneer netcongestie uw plannen raakt

Wie binnen het gecontracteerd vermogen blijft en dat vermogen ook gebruikt, merkt in de dagelijkse bedrijfsvoering meestal weinig van netcongestie. Dat verandert zodra u meer vermogen nodig heeft of wilt terugleveren. Voor aansluitingen vanaf 1 MW gelden bovendien eigen regels.

  • Uitbreiden of verhuizen

    Een nieuwe vestiging, een extra productielijn of een grotere hal vraagt vaak om een nieuwe of zwaardere aansluiting. Heeft de netbeheerder in een congestiegebied geen ruimte om die meteen toe te kennen, dan volgt een plaats op de wachtlijst. Moet het net eerst worden uitgebreid, dan kan de wachttijd volgens Netbeheer Nederland oplopen tot tien jaar.

  • Elektrificeren

    Wie overstapt van gas naar elektriciteit, heeft vaak meer vermogen nodig, bijvoorbeeld voor warmtepompen, elektrische ovens of laadpunten voor het wagenpark. Dat vermogen moet op twee punten passen: binnen de technische capaciteit van uw aansluiting en binnen het transportvermogen dat u met de netbeheerder heeft afgesproken.

  • Terugleveren

    Ook aanvragen voor invoeding komen op een wachtlijst; de capaciteitskaart toont afname en teruglevering apart. Opwek- en opslaginstallaties vanaf 1 MW moeten sinds 26 april 2025 een koppeling hebben waarmee de netbeheerder het invoedvermogen op afstand kan verlagen.

  • Pieken boven uw gecontracteerd vermogen

    Het gecontracteerd transportvermogen is het vermogen dat u volgens uw contract met de netbeheerder maximaal mag afnemen of invoeden. In congestiegebieden wordt het bij een overschrijding sinds 26 april 2025 niet meer automatisch verhoogd. Voor meer vermogen is dan een aanvraag nodig.

  • Vermogen dat u niet gebruikt

    Gebruikt u structureel minder dan u heeft gecontracteerd, dan mag de netbeheerder dat vermogen sinds 26 april 2024 beperken en aan anderen geven. Houd daarom zicht op het verschil tussen uw gecontracteerde en uw werkelijk gebruikte vermogen.

  • Aansluitingen vanaf 1 MW

    Bij een gecontracteerd transportvermogen boven 1 MW moeten elke dag prognosegegevens voor de volgende dag naar de netbeheerder. Vanaf 1 MW kan de netbeheerder u in een congestiegebied bovendien verplichten om flexibiliteit aan te bieden, via redispatch of een capaciteitsbeperkingscontract.

Uitgangspunt

Transportcapaciteit wijst alleen de netbeheerder toe. Ons werk gaat daaraan vooraf: vaststellen hoeveel vermogen u werkelijk nodig heeft, en wat er kan met de capaciteit die u al heeft.

Analyse en advies

Wat wij per aansluiting uitzoeken

Het startpunt is de meetdata van uw aansluitingen. Daarna kijken wij naar wat u zelf kunt bijsturen: het gecontracteerd vermogen, het moment van verbruik, het netcontract, eigen opwek en opslag, en uw leveringscontract.

  • Analyse van uw kwartierwaarden

    Per grote aansluiting leggen wij de kwartierwaarden naast het gecontracteerd vermogen en naast het hoogste kwartiervermogen per maand (kW max). U ziet hoe vaak en op welke momenten u de grens nadert. Samen met u gaan wij na welke processen de pieken veroorzaken.

  • Toets van uw gecontracteerd vermogen

    Is het vermogen te krap, dan volgen overschrijdingen. Is het te ruim, dan betaalt u bij een grote aansluiting doorgaans voor kilowatts die u niet gebruikt, en mag de netbeheerder structureel ongebruikt vermogen beperken. Die afweging zetten wij af tegen uw plannen voor de komende jaren.

  • Pieken beperken

    Een piek ontstaat vaak doordat installaties tegelijk aanslaan: bij het opstarten van een productielijn, het laden van het wagenpark of het koelen na een levering. Door processen te spreiden of vermogens te begrenzen, blijft de afname lager. Wij laten zien of en waar uw profiel daar ruimte voor biedt.

  • Alternatieve netcontracten

    Kan een deel van uw verbruik of opwek wachten, dan is een flexibel transportrecht soms mogelijk waar vast transportrecht dat niet is. Wij beoordelen welke vormen bij uw profiel passen. Met die onderbouwing gaat u het gesprek met de netbeheerder aan.

  • Eigen opwek en batterij

    Zonnepanelen verlagen uw afname vooral midden op de dag. In de avond, als het net het drukst is, leveren ze weinig. Een batterij achter de meter kan pieken opvangen. Over inzet en capaciteit adviseert Cedrus Energy; batterijen verkopen, installeren of sturen wij niet.
    Meer over batterijopslag

  • Capaciteitsplanning

    Cedrus Energy, ons moederbedrijf, zet per locatie het vermogen dat u de komende jaren verwacht nodig te hebben af tegen de ruimte op de aansluiting. Daaruit blijkt in welk jaar een aanvraag bij de netbeheerder aan de orde is.
    Naar Cedrus Energy

Voor wie deze analyse zinvol is

Past goed als

  • Er staat een uitbreiding, een nieuwe vestiging of elektrificatie op de planning, en het is nog onduidelijk of de aansluiting dat aankan.
  • Uw kwartierpieken komen dicht bij het gecontracteerd vermogen, of gaan er soms overheen.
  • Het gecontracteerd vermogen ligt duidelijk boven wat u gebruikt, en u wilt weten wat verlagen betekent.
  • Eigen opwek is er al of komt eraan, terwijl de ruimte voor invoeding in uw gebied beperkt is.
  • Bij meerdere grote aansluitingen wilt u per locatie weten waar nog ruimte zit.

Past minder goed als

  • Er zijn alleen kleine aansluitingen, zonder plannen om uit te breiden of te elektrificeren. De netkosten hangen dan af van de grootte van de aansluiting en niet van uw pieken, dus een piekanalyse levert weinig op.
  • Het doel is voorrang of extra capaciteit bij de netbeheerder. Die kan niemand voor u regelen; de netbeheerder beslist.
  • Uw processen moeten op elk moment het volle vermogen kunnen afnemen. Flexibele netcontracten en piekbeperking vallen dan grotendeels af, en wat overblijft is op tijd aanvragen en plannen.

Alternatieven

Welke netcontracten er naast vast transportrecht bestaan

Bij deze vormen heeft u minder zekerheid over het moment van transport, of deelt u capaciteit met anderen. Of een vorm in uw gebied beschikbaar is, hoort u van uw netbeheerder.

  • Volledig variabel transportrecht (non-firm)

    Hoe het werkt
    U transporteert alleen als er ruimte is. De netbeheerder laat uiterlijk een dag vooraf weten wanneer en hoeveel. Volgens de ACM is het nettarief lager dan bij vast transportrecht.
    Waar en sinds wanneer
    Regionale netbeheerders en TenneT, sinds 31 januari 2024. In congestiegebieden moeten netbeheerders het sinds 1 februari 2025 aanbieden.
    Past vooral bij
    Verbruik of opwek dat kan wachten of tijdelijk kan stilvallen, bijvoorbeeld dankzij een buffer of een batterij.

  • Tijdsblokgebonden transportrecht

    Hoe het werkt
    U transporteert binnen tijdsblokken die u met de netbeheerder afspreekt, en betaalt alleen voor de gecontracteerde uren.
    Waar en sinds wanneer
    Regionale netbeheerders, voor grootverbruikers, sinds 1 april 2025.
    Past vooral bij
    Processen met vaste draaitijden, bijvoorbeeld ’s nachts of buiten de avondspits.

  • Tijdsduurgebonden transportrecht

    Hoe het werkt
    Recht op transport gedurende minimaal 7.446 uur per jaar. TenneT meldt uiterlijk een dag vooraf welke uren niet beschikbaar zijn. Ook hier is het nettarief volgens de ACM lager dan bij vast transportrecht.
    Waar en sinds wanneer
    Alleen TenneT, op het landelijke hoogspanningsnet, sinds 1 april 2025.
    Past vooral bij
    Grote aansluitingen op het hoogspanningsnet die een deel van de uren zonder transport kunnen.

  • Groepstransportovereenkomst (GTO)

    Hoe het werkt
    Meerdere grootverbruikers houden elk hun eigen aansluiting, maar delen één transportvermogen. De groep verdeelt dat onderling en blijft samen binnen de grens.
    Waar en sinds wanneer
    Netbeheerders mogen het nu aanbieden en zijn daartoe vanaf 1 januari 2027 verplicht.
    Past vooral bij
    Grootverbruikers die samenwerken in een energiehub, bijvoorbeeld buren op een bedrijventerrein, van wie de pieken op verschillende momenten vallen.

  • Cable pooling

    Hoe het werkt
    Meerdere partijen delen één aansluiting voor opwek, opslag, verbruik of een combinatie daarvan. Voorwaarden: een aansluiting vanaf 100 kVA en maximaal vier installaties die dicht bij elkaar liggen.
    Waar en sinds wanneer
    Bij de regionale netbeheerder of, voor hoogspanning, bij TenneT. Onder de Energiewet voor alle typen afnemers. Eerst een gezamenlijke aanvraag bij de netbeheerder, daarna een melding bij de ACM.
    Past vooral bij
    Buren van wie opwek en verbruik elkaar aanvullen, zoals een zonnedak naast een bedrijf dat overdag veel verbruikt.

Daarnaast zetten netbeheerders congestiemanagement in. Aangeslotenen passen dan tegen een vergoeding tijdelijk hun afname of invoeding aan, via redispatch of een capaciteitsbeperkingscontract. Redispatch staat open voor aansluitingen boven 100 kW, een capaciteitsbeperkingscontract voor aansluitingen boven 1 MW. In een congestiegebied kan de netbeheerder aansluitingen vanaf 1 MW verplichten om mee te doen.

Welke vorm past, hangt af van hoe verschuifbaar uw verbruik is en hoeveel zekerheid uw bedrijfsvoering nodig heeft. Met een flexibel transportrecht moet u op sommige momenten wachten of minder afnemen of invoeden. Met uw kwartierdata rekenen wij na welk deel van uw verbruik of opwek zo’n beperking kan opvangen.

Netcongestie en netcontracten in de kennisbank

Pieken en prijzen

Pieken zien en sturen met kwartierdata

De Cedrus Energy Manager toont de kwartierwaarden van al uw aansluitingen, per locatie en per project. Bij afwijkend verbruik of piekvermogen ontvangt u een melding. Zo ziet u op welke momenten van de dag uw pieken vallen, en kunt u die naast uw gecontracteerd vermogen leggen.

Met EPEX Dynamisch betaalt u per kwartier de EPEX day-aheadprijs plus één vaste opslag per kWh. De prijzen voor de volgende dag zijn rond het middaguur bekend. Wie verbruik verschuift om pieken te beperken, kan daarbij ook naar die prijs kijken. Een goedkoop kwartier is alleen niet vanzelf een kwartier met ruimte op het net: de day-aheadprijs geldt voor heel Nederland, de ruimte op het net verschilt per gebied.

Meer over de Energy ManagerMeer over EPEX Dynamisch
Verbruik per kwartier naast het gecontracteerd transportvermogen, over één werkdagStaven geven per kwartier het verbruik weer van een bedrijf dat overdag produceert en aan het eind van de middag zijn bedrijfswagens laadt. Een horizontale lijn geeft het gecontracteerd transportvermogen aan. Tussen 16:30 en 17:15 uur komt het verbruik drie kwartieren boven die lijn. Dat valt binnen de drukste uren op het net, tussen 16:00 en 21:00 uur. De waarden zijn fictief.00:0006:0012:0018:0024:00
  • Verbruik per kwartier
  • Boven het gecontracteerd vermogen
  • Gecontracteerd transportvermogen
  • Drukste uren op het net, 16:00 tot 21:00 uur

Illustratie met fictieve waarden: het verbruik per kwartier van een bedrijf op één werkdag, naast het gecontracteerd transportvermogen.

Doorlooptijden

Capaciteit plannen voordat u die nodig heeft

Het realiseren van een nieuwe kleine aansluiting duurde in 2025 gemiddeld 45 weken. Voor een grote aansluiting beoordeelt de netbeheerder eerst welk werk nodig is, waarna een aansluittermijn volgt. In een congestiegebied komt de wachttijd daar nog bij.

Omdat de wachtlijst in de regel werkt op volgorde van aanvraagdatum, telt het moment waarop u aanvraagt. Hoe eerder vaststaat wanneer u meer vermogen nodig heeft, hoe eerder de aanvraag de deur uit kan. Komt vast vermogen niet op tijd beschikbaar, dan zijn er andere routes, zoals een flexibel netcontract of capaciteit delen met buren.

Opgerolde oranje kabelmantelbuizen op klinkerbestrating, klaar voor ondergrondse aanleg

Werkwijze

Van meetdata tot opvolging in vijf stappen

Het advies bouwen wij op uit de meetdata van uw eigen aansluitingen. Daarna houdt u zelf zicht op uw pieken, met een vaste adviseur als aanspreekpunt.
  1. 1

    Gegevens verzamelen

    Met uw toestemming vragen wij de meetdata van uw aansluitingen op. Verder verzamelen wij uw EAN-codes, het gecontracteerd vermogen uit uw aansluit- en transportovereenkomst en de technische capaciteit van elke aansluiting. Ook uw plannen voor de komende jaren komen aan bod.
  2. 2

    Profiel en pieken analyseren

    Per aansluiting brengen wij in kaart wanneer de pieken vallen en welk verbruik verschuifbaar is. Welke processen de pieken veroorzaken, gaan wij samen met u na. Eigen opwek en teruglevering nemen wij daarin mee.
  3. 3

    Advies

    U ontvangt een advies over uw gecontracteerd vermogen, piekbeperking, de netcontracten die bij uw profiel passen en de rol van opwek of een batterij. Waar het past, betrekken wij uw leveringscontract erbij, met een doorrekening op historische EPEX-prijzen.
  4. 4

    Aanvraag en planning

    Is meer capaciteit nodig, dan helpt Cedrus Energy met de aanvraag bij de netbeheerder en met de planning voor de langere termijn. Over de toewijzing beslist de netbeheerder.
  5. 5

    Volgen

    Als klant van Cedrus Trading ziet u in de Energy Manager de kwartierwaarden per aansluiting en krijgt u een melding bij piekvermogen. Veranderen uw profiel of uw plannen, dan neemt u dat door met uw vaste adviseur.

Verder lezen

Achtergrond en verwante diensten

  • Kennisbank

    Netcongestie en netcontracten

    De wachtlijst, de capaciteitskaart, congestiemanagement en de alternatieve transportrechten uitgebreid uitgelegd.
    Over netcongestie en netcontracten

  • Kennisbank

    Netbeheerkosten en aansluitingen

    Hoe aansluit- en transportkosten zijn opgebouwd, en wat gecontracteerd vermogen en kW max betekenen.
    Over netbeheerkosten

  • Inzicht

    Cedrus Energy Manager

    Al uw aansluitingen in één omgeving, met kwartierwaarden per locatie en meldingen bij afwijkend verbruik of piekvermogen.
    Over de Energy Manager

  • Opslag

    Batterijopslag

    Hoe een batterij samenwerkt met kwartierprijzen, eigen opwek en de capaciteit van uw aansluiting.
    Over batterijopslag

Vragen en antwoorden

Veelgestelde vragen

Staat uw vraag er niet tussen? Neem contact op.

Kan Cedrus Trading ervoor zorgen dat ik sneller netcapaciteit krijg?

Nee. Alleen de netbeheerder wijst transportcapaciteit toe. In congestiegebieden gebeurt dat in de volgorde van de wachtlijst, volgens het prioriteringskader van de ACM. Geen leverancier of adviseur kan die volgorde veranderen.

Wat wel helpt, is vroeg weten wat u nodig heeft. Wij analyseren uw profiel en uw plannen, en Cedrus Energy helpt u de aanvraag op het juiste moment in te dienen. Daarnaast kijken wij met u naar mogelijkheden die niet op extra vast vermogen hoeven te wachten, zoals piekbeperking of een flexibel netcontract.

Hoe de wachtlijst werkt

Hoe weet ik of mijn locatie in een congestiegebied ligt?

Voor aansluitingen groter dan 3x80A geeft de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland per voedingsgebied een indicatie, voor afname en teruglevering apart. De kaart is een momentopname, en niet elke netbeheerder werkt hem even vaak bij.

Voor kleine aansluitingen bieden meerdere regionale netbeheerders een stroomnetchecker op postcode. Heeft u concrete plannen, vraag de actuele situatie dan na bij uw netbeheerder.

Wat gebeurt er als ik mijn gecontracteerd vermogen overschrijd?

Dat verschilt per netbeheerder en per gebied. Buiten congestiegebieden kan een overschrijding worden opgevat als verzoek om uw gecontracteerd vermogen te verhogen. In congestiegebieden gebeurt dat sinds 26 april 2025 niet meer automatisch. Voor meer vermogen is dan een aanvraag nodig, die op de wachtlijst kan komen.

Bij een grote aansluiting betaalt u daarnaast doorgaans een tarief over het hoogste kwartiervermogen van de maand. Overschrijdt u uw vermogen regelmatig, dan is dat een reden om uw profiel en uw afspraken met de netbeheerder te laten bekijken.

Meer over netbeheerkosten

Is het verstandig om mijn gecontracteerd vermogen te verlagen?

Dat hangt af van uw plannen. Bij een grote aansluiting betaalt u in de transportkosten doorgaans een bedrag per kW gecontracteerd vermogen, dus een lager vermogen verlaagt dat deel. Heeft u later weer meer nodig, dan doet u een nieuwe aanvraag, en in een congestiegebied kan die op de wachtlijst komen.

Tegelijk mogen netbeheerders sinds 26 april 2024 vermogen dat structureel niet wordt gebruikt, beperken en aan anderen geven. Wij leggen uw kwartierwaarden en uw groeiplannen naast elkaar, zodat u die afweging onderbouwd maakt.

Helpt een batterij bij netcongestie?

Een batterij achter de meter kan pieken in uw afname opvangen, zodat u binnen uw gecontracteerd vermogen blijft. Hij kan ook stroom van uw zonnepanelen bewaren voor momenten waarop u die zelf verbruikt. Of dat werkt, hangt af van de hoogte en de duur van uw pieken en van de momenten waarop de batterij weer kan laden.

Ook het laden vraagt ruimte op uw aansluiting. Advies over het vermogen en de inzet van een batterij krijgt u via Cedrus Energy; Cedrus Trading verkoopt, installeert en stuurt zelf geen batterijen.

Meer over batterijopslag

Kan ik terugleveren als het net in mijn gebied vol is?

Voor nieuwe of extra invoeding moet er ruimte op het net zijn, en ook daarvoor houden netbeheerders wachtlijsten bij. Is die ruimte er niet, dan zijn er soms andere wegen: meer van de opwek zelf verbruiken, opslaan in een batterij, een flexibel transportrecht of een gedeelde aansluiting via cable pooling.

EAN2EAN verandert daar niets aan. Het wijst opwek en verbruik per kwartier virtueel aan elkaar toe en laat uw aansluiting en uw transportrecht ongemoeid.

Over EAN2EAN

Leg uw plannen naast de ruimte op het net

Een adviseur bekijkt met u de kwartierdata van uw aansluitingen en uw plannen voor de komende jaren. U hoort welke mogelijkheden er binnen uw gecontracteerd vermogen zijn en welke stappen u bij de netbeheerder kunt zetten.
Neem contact opOfferte aanvragen