Netbeheerkosten en aansluitingen voor bedrijven

Wat de netbeheerder in rekening brengt

De netbeheerder legt het net aan, onderhoudt het en vervoert de energie naar uw aansluiting. Nederland heeft zes regionale netbeheerders: Coteq, Enexis, Liander, RENDO, Stedin en Westland Infra. De Energiewet, die sinds 1 januari 2026 geldt, noemt hen distributiesysteembeheerders. TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet van 110 kV en hoger.

Uw netbeheerder volgt uit de plaats van uw aansluiting; kiezen kan niet. De ACM stelt per netbeheerder de maximumtarieven vast; voor 2026 deed zij dat op 27 november 2025. Die tarieven gelden voor drie diensten:

Aansluitdienst: Beheer, onderhoud en vervanging van de aansluiting, tegen een periodieke aansluitvergoeding.
Transportdienst: Het vervoer van elektriciteit of gas naar en van uw aansluiting.
Meetdienst: Het plaatsen en beheren van de meter en het verzamelen van de meetgegevens. Bij een grote aansluiting doet een meetbedrijf dat, niet de netbeheerder.

Waar de grens tussen klein en groot ligt

De Energiewet spreekt van een kleine en een grote aansluiting; in de praktijk heet dat nog vaak kleinverbruik en grootverbruik. Een elektriciteitsaansluiting tot en met 3x80A is klein, net als een gasaansluiting tot en met 40 m³(n) per uur. Het jaarverbruik speelt geen rol: een aansluiting van 3x80A blijft klein, hoeveel kWh er ook doorheen gaat.

Kleine en grote aansluiting vergeleken. Waar niets anders staat, gaat het om elektriciteit.
Kenmerk	Kleine aansluiting	Grote aansluiting
Grens elektriciteit	Tot en met 3x80A	Boven 3x80A
Grens gas	Tot en met 40 m³(n) per uur (meter tot en met G25)	Boven 40 m³(n) per uur
Netvlak	Laagspanningsnet	Laagspanning, middenspanning of hoger
Grondslag netkosten	Capaciteit van de aansluiting	Aansluitcapaciteit, gecontracteerd transportvermogen, hoogste piek per maand en op lagere netvlakken ook de afgenomen kWh
Factuur netkosten	Via uw energieleverancier	Rechtstreeks van de netbeheerder
Meter en meetgegevens	Netbeheerder	Erkend meetbedrijf dat u zelf kiest en betaalt

Een uitzondering geldt voor organisaties die zich vooral bezighouden met bijvoorbeeld openbare verlichting, verkeersregelinstallaties of bemaling en daarvoor veel aansluitingen hebben. Ligt hun totale vermogen boven 2 MVA, dan behandelt de wet hen als eindafnemer met een grote aansluiting.

Netvlak en transportcategorie

Het elektriciteitsnet kent verschillende spanningsniveaus, netvlakken genoemd. Liander hanteert deze indeling: laagspanning (LS) tot en met 1 kV, middenspanning (MS) van 1 tot en met 20 kV en tussenspanning (TS) van 50 kV. Daarboven beheert TenneT het net.

Een grote aansluiting wordt op twee manieren ingedeeld. De aansluitcategorie volgt uit de technische capaciteit en bepaalt de periodieke aansluitvergoeding. De transportcategorie, ook deelmarkt genoemd, volgt uit uw gecontracteerd transportvermogen en bepaalt welke transporttarieven gelden.

Transportcategorieën naar gecontracteerd transportvermogen, volgens de tariefbladen grootverbruik 2026 van Liander en Stedin. Andere netbeheerders hanteren eigen grenzen.
Transportcategorie	Liander 2026	Stedin 2026
Laagspanning (LS)	Tot en met 50 kW	Tot en met 50 kW
Transformator MS/LS	Boven 50 tot en met 136 kW	51 tot en met 150 kW
Middenspanning (MS)	Boven 136 tot en met 2.000 kW	151 tot en met 1.500 kW
Tussen- en hoogspanning (TS/MS, HS/MS, TS)	Boven 2.000 kW	Boven 1.500 kW

In de laagste categorie rekenen Liander en Stedin geen kW max maar een tarief per kWh, dat op werkdagen van 07:00 tot 23:00 uur hoger is. Op de hoogste netvlakken vervalt juist het kWh-tarief.

Netkosten bij een kleine aansluiting

U betaalt vaste bedragen: een periodieke aansluitvergoeding, vastrecht transport, een meettarief en een capaciteitstarief. Dat laatste hangt af van de doorlaatwaarde, in categorieën van 1x6A tot en met 3x80A. Hoeveel en wanneer u verbruikt, maakt voor deze bedragen niet uit. De rekening loopt via uw leverancier; een lichtere of zwaardere aansluiting vraagt u aan bij de netbeheerder.

Netkosten bij een grote aansluiting

U sluit een aansluit- en transportovereenkomst (ATO) met de netbeheerder, die u rechtstreeks factureert. Op die factuur staan een periodieke aansluitvergoeding, die afhangt van de capaciteit en soms de kabellengte, en een transportvergoeding die uit meerdere delen bestaat.

Tariefdelen van de transportdienst bij een grote elektriciteitsaansluiting. Welke delen gelden, verschilt per netbeheerder en transportcategorie.
Tariefdeel	Grondslag	Waar u invloed op heeft
Vastrecht transport	Vast bedrag per maand, afhankelijk van de transportcategorie	Nauwelijks
kW contract	Gecontracteerd transportvermogen, per kW per maand	Het contract afstemmen op wat u werkelijk nodig heeft
kW max	Hoogste afgenomen vermogen in de maand, per kW	Pieken spreiden of afvlakken
kWh-tarief	Afgenomen energie, alleen op de lagere netvlakken	Minder afname van het net
Blindenergie	Per kVArh, als de arbeidsfactor buiten de grenzen van de netcode valt	De arbeidsfactor van uw installatie laten beoordelen

Voor invoeding, de elektriciteit die u aan het net teruglevert, rekent Liander volgens zijn tariefblad 2026 geen transportkosten.

Gecontracteerd transportvermogen

Het gecontracteerd transportvermogen (GTV, in tariefbladen ‘kW contract’) is het vermogen dat u volgens uw ATO maximaal mag afnemen of invoeden. Uitgangspunt is het hoogste vermogen dat u in het jaar verwacht nodig te hebben. Hoger dan het technische vermogen van de aansluiting kan het niet zijn.

Bij Liander geldt het GTV voor onbepaalde tijd en ziet de netbeheerder een overschrijding als verzoek om verhoging. Verlaagt u het GTV en overschrijdt u binnen twaalf maanden toch de nieuwe waarde, dan gaat die verhoging met terugwerkende kracht in.

In congestiegebieden wordt het GTV sinds 26 april 2025 bij overschrijding niet meer automatisch verhoogd. Transportvermogen dat u structureel niet gebruikt, mogen netbeheerders sinds 26 april 2024 beperken en aan anderen geven.

kW max: de hoogste piek van de maand

De kW max is het hoogste vermogen dat u in een maand afneemt. Stedin rekent met het gemiddelde over een kwartier, tenzij anders is afgesproken. Eén hoog kwartier bepaalt zo dit deel van de rekening voor de hele maand.

Afgenomen vermogen per kwartier
Hoogste kwartier: bepaalt de kW max
Gecontracteerd transportvermogen
Technisch vermogen van de aansluiting

Illustratie met fictieve waarden: één werkdag van een productielocatie. De kW max is het hoogste kwartier van de hele maand; in dit voorbeeld valt dat op deze dag.

Rekenvoorbeeld, fictieve waarden. Een productielocatie met een GTV van 400 kW neemt overdag meestal 200 tot 280 kW af. Op een maandagochtend starten ovens, compressoren en koeling in hetzelfde kwartier, dat gemiddeld op 370 kW uitkomt. Dat is de kW max van die maand. Met een half uur tussen de starts had de hoogste kwartierwaarde dichter bij het dagniveau kunnen liggen, bij vrijwel hetzelfde verbruik in kWh.

Blindenergie

Installaties met veel elektromotoren of transformatoren vragen ook blindvermogen, dat heen en weer pendelt zonder nuttig werk te doen. Valt de arbeidsfactor (cos φ) buiten de grenzen van de Netcode Elektriciteit, dan kan de netbeheerder een tarief per kVArh rekenen. Of dat voor u geldt, staat in het tariefblad van uw netbeheerder.

Meting en het meetbedrijf

Bij een grote aansluiting schakelt u zelf een erkend meetbedrijf in (in de wet: meetverantwoordelijke partij). Dat bedrijf beheert de meter en verzamelt, valideert en verstuurt de meetgegevens. U betaalt de meetdienst aan het meetbedrijf; een wettelijk maximumtarief is er niet. Sinds 1 januari 2026 erkent de ACM de meetbedrijven; tot dan deed TenneT dat.

Voor gas loopt nog een overgangstermijn. Grote gasaansluitingen met hoogstens 170.000 m³ per jaar die al een meter zonder communicatie hadden, mogen die tot en met 31 december 2026 blijven gebruiken. Uiterlijk op 1 januari 2027 moet een erkend meetbedrijf ook daar de meetgegevens met de wettelijke frequentie verzamelen.

Meer over meting en toerekening leest u in EAN-codes en meetdata.

Welke facturen u ontvangt

Met een kleine aansluiting ontvangt u één factuur: die van uw leverancier, inclusief de netbeheerkosten. Met een grote aansluiting zijn het er doorgaans drie: van de leverancier, de netbeheerder en het meetbedrijf. Een overstap naar een andere leverancier verandert niets aan netbeheerder, EAN-code of meetbedrijf.

Bij Cedrus Trading vallen al uw aansluitingen, groot en klein, onder één leveringscontract en één factuur, met inzicht per locatie. De netbeheerkosten van uw grote aansluitingen factureert de netbeheerder zelf.

Een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvragen

Voor een nieuwe aansluiting betaalt u eenmalig een aansluitvergoeding. De hoogte hangt af van de capaciteit en, bij Stedin bijvoorbeeld, van de kabellengte boven 25 meter.

45 weken
Gemiddelde aanlegtijd van een nieuwe kleine aansluiting in 2025: Bron: Netbeheer Nederland; 21 weken
Gemiddelde doorlooptijd van een wijziging aan een kleine aansluiting in 2025: Bron: Netbeheer Nederland; 26 of 52 weken
Termijn voor een grote elektriciteitsaansluiting, plus per regio maximaal 40 weken wachttijd: Bron: ACM, 2024

De termijnen voor grote elektriciteitsaansluitingen die de ACM in 2024 vastlegde, kunnen langer zijn als het werk dat vraagt. Bij congestie hoeft de netbeheerder pas aan te sluiten binnen drie maanden nadat de congestie is opgelost.

Is er in een congestiegebied geen ruimte, dan komt uw aanvraag op een wachtlijst; sinds 1 juli 2026 geldt dat ook voor kleine aansluitingen. Alleen erkende categorieën krijgen voorrang, zoals projecten die congestie verminderen en projecten voor veiligheid of basisbehoeften; de meeste bedrijven horen daar niet bij. Meer daarover leest u in Netcongestie en netcontracten.

Voorstellen voor tijdsafhankelijke nettarieven

In 2026 publiceerde de ACM twee voorstellen van Netbeheer Nederland die het tijdstip van afname laten meetellen in de nettarieven. Volgens Netbeheer Nederland is het net vooral druk tussen 16:00 en 21:00 uur.

Grote aansluitingen (19 maart 2026): tijdsafhankelijke transporttarieven bij de regionale netbeheerders, goedkoper op rustige en duurder op drukke momenten. TenneT kent zulke tarieven sinds 2025.
Kleine aansluitingen (13 mei 2026): twee derde van het transporttarief zou afhangen van volume en tijdstip, de rest van de aansluitcapaciteit. Beoogde invoering: 2029.

Op 25 september 2026 had de ACM over geen van beide voorstellen besloten. Worden ze ingevoerd, dan weegt het moment van afname zwaarder in de netkosten, zoals kwartierprijzen dat al doen in de energieprijs van een dynamisch contract.

Wat betekent dit voor uw organisatie

De tarieven liggen vast, de grondslag niet. Toets uw situatie aan deze vragen:

Past de aansluiting bij het gebruik? Bij een kleine aansluiting bepaalt de capaciteit het bedrag. Terugschalen vraagt werk van de netbeheerder, en capaciteit terugkrijgen is in een congestiegebied niet vanzelfsprekend.
Hoe verhoudt uw GTV zich tot de kW max per maand? Een groot verschil kan wijzen op een te hoog GTV; ligt de kW max er dicht tegenaan, dan is het mogelijk te laag. Leg een verlaging naast uw groeiplannen.
Waar ontstaan uw pieken? Bijvoorbeeld bij installaties die tegelijk opstarten, laadpunten die na werktijd allemaal tegelijk gaan laden, of koeling en verwarming die samenvallen.
Helpen eigen opwek of opslag? Zonnepanelen verminderen de afname overdag, maar uw piek kan 's avonds of in de winter vallen. Een batterij kan pieken afvlakken als zij daarop wordt gestuurd.
Staat er blindenergie op de factuur van de netbeheerder? Laat dan beoordelen of compensatie in de installatie zinvol is.

Daarvoor heeft u kwartierdata per aansluiting nodig. De Cedrus Energy Manager toont die en meldt het als verbruik of piekvermogen afwijkt. Over het GTV, piekbeperking en flexibele netcontracten adviseren wij u; capaciteitsplanning loopt via Cedrus Energy. Meer daarover op Netcongestie en capaciteit.

Cedrus Trading is leverancier en geen netbeheerder, en heeft geen invloed op de gereguleerde nettarieven.

Bronnen

Laatst bijgewerkt: 25 september 2026