Sectoren
Stroom en gas voor glastuinbouw en agrarische bedrijven
In het kort
- Voor
- Glastuinbouw, veehouderij, akkerbouw en fruitteelt
- Typisch profiel
- Seizoensgebonden, met pieken bij belichten, melken en koelen
- Contractvormen
- EPEX Dynamisch, EPEX + Vastklikken en Vast contract
- Eigen opwek
- Overschot aan zonnestroom per kwartier lokaal matchen via EAN2EAN
- Aansluitingen
- Alle EAN's van uw bedrijf in één contract
Voor wie
Telers en boeren met een verbruik dat de seizoenen volgt
Deze pagina richt zich op glastuinbouwbedrijven, veehouderijen en akkerbouw- en fruitteeltbedrijven met eigen bewaring. Een grotere kaslocatie heeft meestal een grote aansluiting, zwaarder dan 3x80A. Bij een veehouderij of akkerbouwbedrijf kan het ook om een kleine aansluiting gaan, soms naast een aparte aansluiting voor een schuur of bewaarcel.
Gas wordt vooral gebruikt om kassen te verwarmen en stallen voor jonge dieren warm te houden. Een deel van de telers heeft een warmtekrachtkoppeling (WKK), die tegelijk warmte en stroom opwekt. Veel agrarische bedrijven hebben zonnepanelen op de stal of de schuur en zijn daarmee naast afnemer ook opwekker.
Koel- en vrieshuizen komen aan bod bij logistiek en koeling, de voedingsindustrie bij industrie. Alle sectoren staan in het overzicht van sectoren.
Glastuinbouw
Bij belichte teelt gaat een groot deel van de stroom naar assimilatiebelichting, vooral in de donkere uren en in het winterhalfjaar. Daarnaast draaien pompen, schermen, ventilatie en waterbehandeling. Een onbelichte teelt verbruikt veel minder stroom; daar gaat de meeste energie naar warmte.Melkveehouderij
Rond het melken vallen vacuümpomp, melkkoeling en warm water voor de reiniging samen. Met een melkrobot wordt verspreid over de dag gemolken en is het verloop vlakker. In de zomer komen daar de ventilatoren in de stal bij.Pluimvee en varkens
Ventilatie en voersystemen draaien het hele etmaal en de verlichting volgt een vast lichtschema. Jonge dieren vragen een warme stal, en die warmte kan een groot deel van de energievraag bepalen. Het verbruik wisselt per ronde of productiecyclus.Akkerbouw en fruitteelt
Na de oogst gaan aardappelen, uien of fruit de bewaring in. Ventilatoren en koelinstallaties draaien dan maandenlang, soms na een periode van drogen. In het groeiseizoen ligt het verbruik lager, afgezien van de beregening.
Energieprofiel
Wanneer een agrarisch bedrijf stroom gebruikt
Opwek van een zonnedak (illustratief)
Tijdstip
Een belichte kas neemt veel af in de avond, de nacht en de vroege ochtend. Bij een melkveebedrijf ziet u twee duidelijke pieken rond de melkbeurten. Bewaarschuren ventileren vaak ’s nachts, als de buitenlucht koel is.Basislast
Klimaatregeling, pompen, stalventilatie en de koeling van bewaarcellen lopen door, ook als er niet belicht of gemolken wordt. Die basislast valt in elk kwartier, dus ook in de duurste.Pieken
De grootste pieken ontstaan als de belichting aangaat, of als melken, koelen en warm water samenvallen. Die momenten bepalen hoeveel transportvermogen u nodig heeft, en bij een grote aansluiting ook een deel van de netkosten.Seizoen
Een kas belicht vooral van de herfst tot het voorjaar. Bewaring loopt van de oogst tot de partij de deur uit gaat. Zonnepanelen leveren juist in de zomer het meest. Het afgenomen volume kan daardoor per maand sterk verschillen, en dat telt mee als u volumes vastzet op de termijnmarkt.
Uitdagingen
Vijf vraagstukken in de glastuinbouw en de landbouw
Belichting vraagt veel stroom in de uren zonder zon
Een belichte teelt neemt in het winterhalfjaar grote volumes af, grotendeels in de avond en de nacht. De prijzen op de day-aheadmarkt lopen sterk uiteen: volgens TenneT waren er in 2025 127 uren met een Nederlandse day-aheadprijs boven € 0,20 per kWh. Hoeveel u de belichting kunt verschuiven, hangt af van gewas, lichtbehoefte en de ruimte in uw teeltplan.Zonnestroom valt vaak op goedkope momenten
Panelen op stal of schuur leveren het meest rond het middaguur, tussen de melkbeurten, als uw eigen verbruik laag is. Het overschot gaat het net op terwijl veel anderen ook zonnestroom leveren. Volgens TenneT waren er in 2025 584 uren met een negatieve gemiddelde day-aheadprijs, vooral bij veel zon. Zonnepanelen met SDE++ uit aanvraagrondes vanaf 2023 en een vermogen vanaf 200 kW per aansluiting krijgen bovendien geen subsidie over stroom die wordt ingevoed terwijl de prijs negatief is.Uitbreiden of elektrificeren op een vol net
Wie de kas met een warmtepomp of elektrische ketel wil verwarmen, of een stal bijbouwt, heeft vaak meer transportvermogen nodig. Voor het invoeden van zonnestroom is evenmin overal ruimte. Volgens Netbeheer Nederland stonden eind 2025 bij de regionale netbeheerders 15.014 unieke aanvragen voor afname en 8.687 voor invoeding op de wachtlijst. Sinds 1 juli 2026 komen in congestiegebieden ook aanvragen voor kleine aansluitingen op die lijst.
Pieken en vermogen dat u niet gebruikt
Bij een grote aansluiting betaalt u, afhankelijk van de netbeheerder, onder meer voor uw gecontracteerd transportvermogen en voor het hoogste vermogen dat u in een maand afneemt, doorgaans gemeten als kwartiergemiddelde. Gaat alle belichting tegelijk aan, dan bepaalt dat ene kwartier het maximum van de maand. Neemt u juist structureel veel minder af dan gecontracteerd, bijvoorbeeld na het afbouwen van de belichting, dan kan de netbeheerder dat vermogen inperken.Aansluitingen verspreid over het bedrijf
Kaslocatie, stal, bewaarschuur en beregening hebben vaak elk een eigen aansluiting met een eigen EAN-code, soms ook met een eigen leverancier en looptijd. Grote en kleine aansluitingen worden bovendien anders gemeten en gefactureerd. Zonder overzicht per aansluiting is lastig te zien waar het verbruik zit en of elke factuur klopt.
Uitgangspunt
Contractvormen
Welke contractvorm past bij welk bedrijf
EPEX Dynamisch
Stroom voor belichting, koeling of pompen rekent u per kwartier af tegen de day-aheadprijs van dat kwartier, plus één vaste opslag per kWh.
Overweeg dit als u belichten, koelen of het vullen van een warmtebuffer kunt afstemmen op de goedkopere kwartieren, en als uw bedrijf prijsschommelingen kan opvangen.
Minder geschikt als uw verbruik vastligt in de tijd, zoals bij vaste melktijden, of als u de energiekosten per teelt vooraf wilt vastleggen.
EPEX + Vastklikken
U begint met de EPEX-prijs per kwartier en legt op momenten die u zelf kiest tranches van uw verwachte volume vast op de termijnmarkt. Onze tradingdesk geeft signalen en advies; de beslissing ligt bij u.
Overweeg dit bij een groot volume dat per seizoen verschilt, zoals bij belichte teelt. Termijncontracten worden onder meer per maand en per kwartaal verhandeld. Welke producten u gebruikt en hoeveel u maximaal vastzet, spreken wij met u af op basis van uw profiel.
Let op: termijnproducten zijn vlakke blokken en volgen uw belichtings- of melkritme niet exact. Wat u niet vastzet, volgt de EPEX-prijs.
Vast contract
U betaalt één leveringstarief gedurende de hele looptijd van 1 tot 5 jaar. Wij kopen in op het moment dat u tekent, op basis van uw verbruiksprofiel.
Overweeg dit als u zekerheid wilt over de stroomprijs, bijvoorbeeld voor uw begroting of een investeringsplan.
Let op: dalen de marktprijzen later, dan merkt u daar tijdens de looptijd niets van. Verandert uw volume, bijvoorbeeld door een andere teelt of door te stoppen met belichten, bespreek dat dan vooraf.
EAN2EAN
Stroom van een lokale zon- of windinstallatie wordt per kwartier gematcht aan verbruik op hetzelfde moment, tegen een prijs die opwekker en afnemer onderling afspreken. Wat niet gelijktijdig valt, loopt via de EPEX-markt.
Overweeg dit als u zonnestroom over heeft en die in de regio wilt afzetten, of als u zelf lokaal opgewekte stroom wilt afnemen.
Minder geschikt als afnemer van zonnestroom wanneer u vooral ’s nachts verbruikt. Windstroom kan ook ’s avonds en ’s nachts vallen.
EAN2EAN en eigen opwek
Stroom van uw staldak lokaal afzetten
Een staldak of schuurdak biedt veel ruimte voor zonnepanelen, vaak meer dan het bedrijf zelf nodig heeft. Wat u niet op hetzelfde moment verbruikt, gaat het net op.
Met EAN2EAN kijken wij per kwartier of een aangesloten afnemer in de regio verbruikt terwijl uw panelen leveren. Die gelijktijdige opwek en afname worden virtueel aan elkaar toegewezen, tegen een prijs die u met de afnemer afspreekt. Aan uw aansluiting of installatie verandert niets.
Opwek die niet gelijktijdig aan een afnemer wordt gematcht, gaat tegen de EPEX-prijs van dat kwartier naar de groothandelsmarkt. De voorwaarden daarvan staan in het voorstel. Een teler of veehouder kan ook zelf afnemer zijn, bijvoorbeeld van een windturbine in de buurt.
- Opwekker en afnemer maken onderling afspraken over prijs, looptijd en volume.
- Wij regelen contracten, matching, facturatie en afhandeling.
- Welke matches hij accepteert, bepaalt de afnemer zelf.
- De herkomst is per kwartier te herleiden; Garanties van Oorsprong worden digitaal meegegeven.
- Een batterij kan de gelijktijdigheid verhogen. Over inzet en capaciteit adviseert ons moederbedrijf Cedrus Energy.
- Gematcht: opwek en verbruik in hetzelfde kwartier
- Verbruik zonder opwek: ingekocht via EPEX
- Opwek zonder verbruik: afgezet via EPEX
Regelgeving
Regels die uw energiekosten en uw aansluiting raken
Energiebelasting op tuinbouwgas
Aardgas dat in de tuinbouw voor verwarming wordt gebruikt, valt in de energiebelasting onder een verlaagd tarief. In 2026 is dat € 0,18020 per m³ tot en met 170.000 m³, tegen € 0,60066 bij het normale tarief, beide exclusief btw. De voorwaarden staan bij de Belastingdienst.Energiebelasting op eigen opwek
Over stroom die u zelf opwekt met zonnepanelen of een warmtekrachtkoppeling en zelf verbruikt, betaalt u geen energiebelasting. Voor stroom uit het net geldt per aansluiting een staffel over twaalf maanden. Verbruik van verschillende aansluitingen wordt daarvoor niet opgeteld.Einde van salderen
Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Die geldt alleen voor kleine aansluitingen tot en met 3x80A; grote aansluitingen vallen er niet onder. Vanaf die datum wordt teruggeleverde stroom niet meer verrekend met stroom die u op andere momenten afneemt.Energiebesparingsplicht
De plicht geldt per locatie vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar. U neemt alle maatregelen die zich in vijf jaar of minder terugverdienen en rapporteert daarover eens in de vier jaar via RVO. De volgende deadline is 1 december 2027. Sinds 1 juli 2023 geldt de plicht ook voor de glastuinbouw, met een aparte Erkende Maatregelenlijst die rekening houdt met het verlaagde belastingtarief voor tuinbouwgas.Wachtlijst en ongebruikt vermogen
Sinds 1 januari 2026 verdelen netbeheerders schaarse capaciteit in congestiegebieden volgens een prioriteringskader van de ACM. Voorrang krijgen aanvragen die congestie verminderen, de veiligheid dienen of in een basisbehoefte voorzien. Voor een kas of stal zonder voorrang blijft de datum van aanvraag bepalend. Bij grootverbruikers mag de netbeheerder structureel ongebruikt transportvermogen sinds 26 april 2024 inperken en aan anderen toewijzen.Flexibele en gezamenlijke netcontracten
Voor een grootverbruiker die flexibel met het net kan omgaan, zijn bij de regionale netbeheerder een tijdsblokgebonden en een volledig variabel transportrecht mogelijk. Meerdere grootverbruikers kunnen samen één groepstransportovereenkomst sluiten, elk met een eigen aansluiting. Vanaf 1 januari 2027 moeten netbeheerders die overeenkomst aanbieden.
Werkwijze
Van kwartierdata naar contract in vier stappen
- 1
Analyse van uw profiel
Wij lezen de kwartierdata van al uw aansluitingen in, bij voorkeur over een heel jaar, zodat de seizoenen zichtbaar worden. Uw teeltplan, belichtingsuren, eigen opwek en een eventuele WKK nemen wij mee, net als het prijsrisico dat u wilt dragen. - 2
Voorstel met doorrekening
U ontvangt een voorstel met een doorrekening op historische EPEX-prijzen. Heeft u zonnepanelen, dan rekenen wij waar dat zinvol is ook een businesscase voor EAN2EAN door. De hoogte van de opslag en de verrekening van profiel- en onbalanskosten staan in het voorstel. - 3
Overstap
Wij zetten al uw aansluitingen tegelijk over, ook als kas, stal en bewaarschuur nu bij verschillende leveranciers zitten. Netbeheerder en EAN-codes blijven hetzelfde, en bij een grote aansluiting ook uw meetbedrijf. - 4
Beheer
Vanaf de eerste dag ziet u in de Energy Manager het verbruik van elke aansluiting per kwartier. Uw adviseur blijft uw aanspreekpunt, ook als uw teelt of bedrijfsopzet verandert.
Plant u een nieuwe kas, een extra stal of een elektrische warmtebron, dan helpt ons moederbedrijf Cedrus Energy met capaciteitsplanning en het beheer van aansluitingen. Onze aanpak bij netcapaciteit en pieken staat op de pagina over netcongestie en capaciteit.
Wij belichten vooral in de avond en de nacht. Past een dynamisch contract daarbij?
Dat hangt af van de ruimte die u heeft om de belichting te verschuiven. Kunt u binnen de lichtbehoefte van het gewas kiezen voor goedkopere kwartieren, dan kan EPEX Dynamisch passen. De prijzen voor de volgende dag zijn rond het middaguur bekend, zodat u de belichting daarop kunt plannen.
Liggen de belichtingsuren vast, dan betaalt u elke kwartierprijs zoals die valt. Met EPEX + Vastklikken zet u een deel van het wintervolume vast en houdt u de rest dynamisch. Wij voorspellen geen prijzen; in het voorstel ziet u hoe uw eigen profiel op historische EPEX-prijzen uitpakt.
Wij hebben zonnepanelen op de stal. Kunnen wij het overschot in de regio verkopen?
Dat kan via EAN2EAN. Levert uw installatie in een kwartier stroom terwijl een aangesloten afnemer verbruikt, dan wordt die stroom virtueel aan die afnemer toegewezen. Aan uw aansluiting verandert niets. Over de prijs, de looptijd en het volume maakt u zelf afspraken met de afnemer; wij regelen de contracten, de matching en de facturatie.
Wat niet gelijktijdig wordt afgenomen, gaat tegen de EPEX-prijs van dat kwartier naar de groothandelsmarkt. Hoeveel er gematcht wordt, hangt af van de gelijktijdigheid tussen uw opwek en het verbruik van de afnemer. Een businesscase op basis van uw meetdata geeft daar vooraf een beeld van.
Wij hebben een WKK in de kas. Hoe neemt u die mee?
Een WKK bepaalt voor een groot deel hoeveel stroom u per kwartier van het net afneemt: draait hij, dan neemt u minder af. In de analyse nemen wij mee wanneer de WKK doorgaans draait, zodat het contract uitgaat van wat u werkelijk van het net nodig heeft.
Over stroom die u met een WKK zelf opwekt en zelf verbruikt, betaalt u geen energiebelasting. Het gas voor de WKK en voor de verwarming van de kas bespreekt een adviseur persoonlijk met u.
Ons bedrijf heeft een kleine aansluiting met zonnepanelen. Wat verandert er in 2027?
Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Stroom die u teruglevert, wordt dan niet meer verrekend met stroom die u op andere momenten afneemt. U betaalt voor alle afname en ontvangt voor teruglevering een vergoeding volgens uw contract.
Hoe meer stroom u gebruikt op het moment dat de panelen leveren, hoe minder u teruglevert. Bij een kleine aansluiting met een slimme meter gebruikt de netbeheerder sinds 1 mei 2026 de gemeten kwartierwaarden om verbruik en teruglevering toe te rekenen. Met die gegevens rekenen wij door wat het einde van salderen voor uw bedrijf betekent.
Wij willen de kas elektrificeren of een stal bijbouwen, maar het net zit vol. Wat kunt u doen?
Netcapaciteit wordt toegewezen door de netbeheerder; die kunnen wij niet regelen of versnellen. Wel leggen wij uw kwartierdata naast uw gecontracteerd transportvermogen. Zo wordt zichtbaar of er binnen de huidige aansluiting ruimte is, bijvoorbeeld door grote verbruikers niet tegelijk op vol vermogen te laten draaien.
Heeft u een grote aansluiting, dan adviseren wij ook over een tijdsblokgebonden of volledig variabel transportrecht en over een groepstransportovereenkomst met andere grootverbruikers. De inzet van eigen opwek of een batterij nemen wij mee in het advies. Capaciteitsplanning voor de langere termijn verzorgt ons moederbedrijf Cedrus Energy.
Wij hebben meerdere locaties en aansluitingen. Kan dat in één contract?
Ja. Al uw aansluitingen, groot- en kleinverbruik, kunnen in één contract met één factuur, bijvoorbeeld twee kaslocaties, een bewaarschuur en een aansluiting voor beregening. In de Energy Manager ziet u het verbruik per locatie.
Voor een grote aansluiting ontvangt u de netbeheerkosten rechtstreeks van de netbeheerder en betaalt u meetkosten aan uw meetbedrijf. Dat is bij elke leverancier zo.
