Sectoren
Zorg en onderwijs
In het kort
- Voor
- Zorginstellingen, scholen en hoger onderwijs
- Contractvormen
- EPEX Dynamisch, EPEX + Vastklikken en Vast contract
- Locaties
- Alle aansluitingen in één contract
- Inzicht
- Kwartierwaarden per locatie
- Lokale opwek
- Matching per kwartier via EAN2EAN
Voor wie
Zorg en onderwijs verbruiken op verschillende momenten
Ziekenhuizen en klinieken
Een ziekenhuis brengt verpleegafdelingen, operatiekamers, beeldvorming, laboratoria en keukens samen, vaak in één complex. Veel ruimtes vragen dag en nacht geregelde ventilatie en klimaatbeheersing.Langdurige zorg
Verpleeghuizen en instellingen voor gehandicaptenzorg en ggz zijn voor hun cliënten ook een woonomgeving. Verwarming, warm water, keukens en wasserijen zorgen voor een verbruik dat over de hele dag is verspreid.Primair en voortgezet onderwijs
Een schoolbestuur beheert vaak meerdere gebouwen, elk met een eigen aansluiting. Het verbruik volgt het lesrooster: verlichting, ventilatie, ICT en steeds vaker een warmtepomp.Mbo, hbo en universiteiten
Een campus combineert collegezalen, laboratoria, serverruimtes en sportfaciliteiten. Het verbruik verschilt sterk per gebouw en loopt langer door dan op een school.
Energieprofiel
Twee dagprofielen: een ziekenhuis en een school
Verschillen in het energieprofiel van zorg en onderwijs
Wanneer
- Zorg
- Dag en nacht, zeven dagen per week. Poliklinieken, operatiekamers en dagbehandeling draaien vooral op werkdagen overdag.
- Onderwijs
- Op lesdagen overdag. Bij mbo, hbo en universiteiten ook in de avond, door avondonderwijs en onderzoek.
Basislast
- Zorg
- Hoog. Ventilatie, koeling, medische apparatuur, serverruimtes en de bereiding van warm water lopen ook ’s nachts door.
- Onderwijs
- Laag in het primair en voortgezet onderwijs: vooral ICT, koelkasten en noodverlichting. Op een campus met laboratoria en serverruimtes hoger.
Pieken
- Zorg
- Op werkdagen in de ochtend en vroege middag, als behandelruimtes, keukens en sterilisatie tegelijk in bedrijf zijn.
- Onderwijs
- Aan het begin van de schooldag, als verwarming en ventilatie opstarten en de lokalen vollopen.
Seizoen
- Zorg
- In de winter verwarming, steeds vaker elektrisch met warmtepompen. In de zomer koeling van patiëntenkamers en behandelruimtes.
- Onderwijs
- Het stookseizoen weegt zwaar. In de zomervakantie staat een schoolgebouw grotendeels stil, juist als zonnepanelen het meest opwekken.
Weekend en vakantie
- Zorg
- Het verbruik daalt beperkt: poliklinieken sluiten, maar de klinische zorg gaat door.
- Onderwijs
- Het verbruik daalt sterk, tenzij het gebouw ook wordt gebruikt voor sport, kinderopvang of avondactiviteiten.
| Zorg | Onderwijs | |
|---|---|---|
| Wanneer | Dag en nacht, zeven dagen per week. Poliklinieken, operatiekamers en dagbehandeling draaien vooral op werkdagen overdag. | Op lesdagen overdag. Bij mbo, hbo en universiteiten ook in de avond, door avondonderwijs en onderzoek. |
| Basislast | Hoog. Ventilatie, koeling, medische apparatuur, serverruimtes en de bereiding van warm water lopen ook ’s nachts door. | Laag in het primair en voortgezet onderwijs: vooral ICT, koelkasten en noodverlichting. Op een campus met laboratoria en serverruimtes hoger. |
| Pieken | Op werkdagen in de ochtend en vroege middag, als behandelruimtes, keukens en sterilisatie tegelijk in bedrijf zijn. | Aan het begin van de schooldag, als verwarming en ventilatie opstarten en de lokalen vollopen. |
| Seizoen | In de winter verwarming, steeds vaker elektrisch met warmtepompen. In de zomer koeling van patiëntenkamers en behandelruimtes. | Het stookseizoen weegt zwaar. In de zomervakantie staat een schoolgebouw grotendeels stil, juist als zonnepanelen het meest opwekken. |
| Weekend en vakantie | Het verbruik daalt beperkt: poliklinieken sluiten, maar de klinische zorg gaat door. | Het verbruik daalt sterk, tenzij het gebouw ook wordt gebruikt voor sport, kinderopvang of avondactiviteiten. |
Aandachtspunten
Waar de inkoop van een instelling om vraagt
Een begroting die vooraf vastligt
De begroting van een instelling wordt doorgaans ruim voor het begrotingsjaar vastgesteld en biedt tussentijds weinig ruimte. Een hogere energierekening moet dan binnen hetzelfde budget worden opgevangen. De kernvraag is hoeveel prijsrisico u kunt dragen, en voor welk deel van uw verbruik.Continuïteit van de zorg
In de zorg mag de stroomvoorziening niet uitvallen. Die zekerheid hangt af van het net en van uw eigen noodvoorziening, niet van de leverancier. Bij een overstap blijven netbeheerder, aansluiting en EAN-code hetzelfde; alleen het leveringscontract verandert.Elektrificatie en netcapaciteit
Vervangt u een gasketel door een warmtepomp of plaatst u laadpunten, dan heeft u vaak meer vermogen nodig. In een congestiegebied kan een aanvraag voor extra vermogen op een wachtlijst komen. Sinds 1 juli 2026 geldt dat ook voor aanvragen voor kleine aansluitingen, tot en met 3x80A.Veel locaties en aansluitingen
Een schoolbestuur of zorgorganisatie kan tientallen aansluitingen hebben, groot en klein, met afzonderlijke contracten en facturen. De energiebelasting wordt per aansluiting berekend: het verbruik van verschillende locaties wordt niet opgeteld voor een lager tarief.Verduurzaming en verantwoording
De Green Deal ‘Samen werken aan duurzame zorg’ (2023 tot en met 2026) legt afspraken over CO₂-reductie in de zorg vast, met klimaatneutrale zorg in 2050 als doel. Rapporteert u over CO₂, dan heeft u verbruikscijfers per locatie nodig en een onderbouwing van de herkomst van de ingekochte stroom.Zonnepanelen en de zomervakantie
Zonnepanelen op een schooldak wekken het meest op in de zomer, als het gebouw grotendeels leegstaat. Heeft de school een kleine aansluiting, tot en met 3x80A, dan kan zij die zomeropwek tot en met 2026 nog salderen met haar verbruik op andere momenten; op 1 januari 2027 stopt die regeling. Wat er met uw overschot gebeurt en tegen welke prijs, wordt daarmee belangrijker.
Contractvorm
Hoe de contractvormen zich verhouden tot een vaste begroting
EPEX Dynamisch
U betaalt de day-aheadprijs plus één vaste opslag per kWh, per kwartier afgerekend waar de meetdata van een locatie dat toelaat.
Past als u verbruik kunt verschuiven, bijvoorbeeld het voorverwarmen met een warmtepomp, het laden van dienstauto’s of de inzet van een wasserij.
Minder geschikt als u prijsschommelingen binnen het begrotingsjaar niet kunt opvangen. Het prijsrisico per kwartier ligt bij u.
EPEX + Vastklikken
Het contract begint dynamisch, met de EPEX-prijs per kwartier. Op momenten die u zelf kiest, zet u delen (tranches) van uw verwachte volume vast op de termijnmarkt. Onze tradingdesk geeft signalen en advies; het besluit ligt bij u.
Past als u voor een deel van uw verbruik budgetzekerheid wilt. Termijnproducten zijn vlakke blokken: een ziekenhuis met een hoge, gelijkmatige basislast sluit daar beter op aan dan een school die ’s nachts en in de vakanties weinig verbruikt.
Het niet-vastgeklikte deel en het verschil tussen zo’n blok en uw werkelijke verbruik per kwartier volgen de marktprijs. Hoe dat wordt verrekend, staat in de offerte.
Let op: leg vooraf vast wie in uw organisatie over een klikmoment beslist, zodat een besluit niet op de volgende vergadering hoeft te wachten.
Vast contract
Er geldt één tarief voor de hele looptijd, van 1 tot 5 jaar, ingekocht voor het volume dat uw locaties naar verwachting afnemen.
Past als u de energiekosten vooraf zeker wilt weten, bijvoorbeeld voor een meerjarenbegroting.
Let op: daalt de markt nadat u heeft getekend, dan blijft uw tarief gelijk. Verandert uw verbruik sterk door nieuwbouw of elektrificatie, bespreek dat dan vooraf; het tarief is berekend op uw verwachte profiel.
Uitgangspunt
Lokale opwek
EAN2EAN: lokale opwek en verbruik per kwartier aan elkaar gekoppeld
Met EAN2EAN neemt uw instelling stroom af van een zon- of windinstallatie in de buurt, voor zover die opwek in hetzelfde kwartier valt als uw verbruik. De prijs voor dat deel spreekt u rechtstreeks met de opwekker af; de rest kopen wij in op de groothandelsmarkt.
Hoe hoger de gelijktijdigheid, hoe groter het deel dat wordt gematcht. Een zorglocatie verbruikt ook op zonnige middagen en in het weekend, en sluit daardoor doorgaans beter aan op een zonnedak dan een kantoor of school.
Een schoolbestuur met panelen op zijn daken kan ook als opwekker of prosument meedoen. Wat in de zomervakantie niet in de eigen gebouwen wordt verbruikt, kan dan worden gematcht met een afnemer die op dat moment wel stroom gebruikt.
- Gematcht: opwek en verbruik in hetzelfde kwartier
- Verbruik zonder opwek: ingekocht via EPEX
- Opwek zonder verbruik: afgezet via EPEX
Wat EAN2EAN voor uw instelling betekent
- Aan aansluiting, noodstroomvoorziening en installaties verandert niets: de toewijzing is administratief.
- U kiest zelf welke matches u accepteert.
- Prijs, volume en looptijd legt u vast met de opwekker; contracten, matching en facturatie liggen bij ons.
- Per locatie ziet u welk deel van het verbruik uit lokale opwek kwam, met digitaal meegegeven Garanties van Oorsprong.
- Over de inzet van een batterij om de gelijktijdigheid te verhogen, adviseert Cedrus Energy.
De herleidbare herkomst helpt bij de onderbouwing van een CO₂-rapportage. Of die rapportage daarmee aan een bepaalde norm voldoet, hangt af van de eisen van die norm.
Regelgeving
Regels die voor uw instelling kunnen gelden
Energiebesparingsplicht
Gebruikt een locatie per jaar ten minste 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent), dan moet u alle energiebesparende maatregelen nemen die zich in vijf jaar of minder terugverdienen. De drempels gelden per locatie, niet voor uw organisatie als geheel. Een ziekenhuis of groot schoolgebouw kan daar per locatie boven komen; de volgende rapportage moet uiterlijk 1 december 2027 bij RVO binnen zijn. Vanaf 10 miljoen kWh of 170.000 m³ per locatie geldt daarnaast een onderzoeksplicht.EED-auditplicht
De herziene Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED) koppelt de auditplicht aan het energiegebruik van de hele organisatie, alle energiedragers samen en gemiddeld over drie jaar: vanaf 10 TJ per jaar (ongeveer 2,8 miljoen kWh) een energie-audit eens in de vier jaar, vanaf 85 TJ (ongeveer 23,6 miljoen kWh) een gecertificeerd energiebeheersysteem zoals ISO 50001. Een ziekenhuis met een hoge basislast bereikt die grenzen eerder dan een schoolbestuur. Of uw instelling onder de Nederlandse uitwerking valt, die eind 2026 wordt verwacht, hangt af van die uitwerking.CSRD en scope 2
Na de Omnibus I-richtlijn geldt de CSRD-rapportageplicht alleen voor ondernemingen met gemiddeld meer dan 1.000 werknemers én meer dan € 450 miljoen netto-omzet, voor boekjaren vanaf 1 januari 2027. De Nederlandse implementatiewet is nog in behandeling. Voor scope 2 vraagt het GHG Protocol twee uitkomsten: location-based en market-based. Garanties van Oorsprong verlagen alleen de market-based uitkomst.Voorrang bij netcongestie
In congestiegebieden werken netbeheerders sinds 1 januari 2026 met het prioriteringskader van de ACM. Ziekenhuizen vallen daarin onder de categorie veiligheid, onderwijs onder basisbehoeften. Die voorrang vraagt u zelf aan, met bewijsstukken. Voorrang brengt uw aanvraag naar voren op de wachtlijst, maar maakt het net in uw regio niet ruimer.
Meerdere locaties
Alle gebouwen in één contract en één overzicht
Wij brengen alle aansluitingen van uw instelling onder in één contract en op één factuur, groot- en kleinverbruik samen. Per locatie blijft zichtbaar wat er is verbruikt.
In de Cedrus Energy Manager ziet u de kwartierwaarden per aansluiting en per locatie, naast de EPEX-prijs. Wijkt het verbruik of het piekvermogen af van het gebruikelijke patroon, dan krijgt u een melding. Facturen controleert u tegen de contractafspraken, en rapportages stelt u op voor bestuur, controller, accountant en duurzaamheidsverslag.
Werkwijze
Van begrotingscyclus tot beheer per locatie
- 1
Analyse van uw profiel
Wij analyseren de kwartierdata van al uw aansluitingen, eventuele eigen opwek, de ruimte om verbruik te verschuiven en uw risicobereidheid. Ook brengen wij in kaart wanneer uw begroting wordt vastgesteld en wie over de inkoop beslist. - 2
Voorstel met doorrekening
Wij rekenen de contractvormen per locatie door op historische EPEX-prijzen, zodat het verschil tussen een locatie met een vlakke last en een school met lange vakanties zichtbaar wordt. De opslag en de verrekening van profiel- en onbalanskosten staan vooraf in de offerte. Heeft u zonnepanelen of zoekt u lokale opwek, dan hoort daar een EAN2EAN-businesscase bij. - 3
Overstap
Wij regelen de wissel met de netbeheerder. Per locatie kiezen wij een startdatum die aansluit op de einddatum en opzegtermijn van het lopende contract. - 4
Beheer
Vanaf de eerste dag van levering ziet u uw verbruik in de Energy Manager. Uw adviseur bespreekt veranderingen met u, zoals nieuwbouw, de komst van een warmtepomp of een locatie die sluit.
Kunnen alle locaties van onze instelling onder één contract vallen?
Ja. Groot- en kleinverbruikaansluitingen kunnen samen in één contract en op één factuur, met inzicht per locatie. Bij grote aansluitingen factureert de netbeheerder de netbeheerkosten rechtstreeks aan u; dat is bij elke leverancier zo.
Lopen uw huidige contracten op verschillende data af, breng die einddata en opzegtermijnen dan vooraf in kaart. Ze bepalen per aansluiting wanneer de overstap kan ingaan.
Betaalt een zorg- of onderwijsinstelling minder energiebelasting?
Niet omdat het om zorg of onderwijs gaat. De energiebelasting is wettelijk vastgesteld en bij elke leverancier gelijk. De leverancier brengt de belasting in rekening en draagt die af aan de Belastingdienst. Het tarief wordt per aansluiting berekend over een verbruiksperiode van twaalf maanden; het verbruik van meerdere locaties wordt niet opgeteld.
Er bestaat een teruggaafregeling voor algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s) en sociaal belang behartigende instellingen (SBBI’s). Een van de wettelijke voorwaarden is dat de instelling niet of slechts in beperkte mate werkzaam is op het gebied van sport, gezondheidszorg of onderwijs. Voor een ziekenhuis, zorginstelling of school is die regeling daarom doorgaans niet beschikbaar. Uw fiscalist kan beoordelen of uw instelling aan de voorwaarden voldoet.
Verandert een overstap iets aan de betrouwbaarheid van onze stroomvoorziening?
Nee. De leverancier koopt de stroom in en verzorgt de administratie. Het transport en de aansluiting blijven bij de netbeheerder. Uw netbeheerder, aansluiting, EAN-codes en bij een grote aansluiting ook uw meetbedrijf veranderen niet.
Noodstroom en reservevoorzieningen, zoals een noodaggregaat in een ziekenhuis, blijven een zaak van uw eigen installaties.
Onze begroting ligt een jaar vooruit vast. Kan een dynamisch contract dan toch?
Bij EPEX Dynamisch volgt uw prijs per kwartier de markt. Het werkelijke bedrag staat dus niet vooraf vast. Wij rekenen uw profiel door op historische EPEX-prijzen, zodat u ziet hoe uw kosten in eerdere jaren zouden zijn uitgevallen. Dat is een terugblik, geen voorspelling van toekomstige prijzen.
Wilt u meer zekerheid, dan kunt u met EPEX + Vastklikken delen van uw volume vastzetten. Moet het bedrag vooraf volledig vastliggen, dan past een vast contract beter.
Wij kopen via een aanbesteding in. Waar moeten wij op letten?
Of een aanbesteding verplicht is, hangt onder meer af van uw organisatie en van de waarde van de opdracht; laat dat toetsen door uw inkoopadviseur of jurist. Besteedt u aan, dan legt u in de aanbestedingsstukken vast welke contractvorm, looptijd en klikstrategie u vraagt.
PIANOo, het Expertisecentrum Aanbesteden van de overheid, beschrijft hoe u vooraf een klikstrategie bepaalt: op welke momenten en onder welke afspraken prijzen worden vastgezet. Maak die keuze voordat de procedure start, op basis van uw eigen verbruiksprofiel.
Kunnen wij de zonnepanelen op onze gebouwen inzetten via EAN2EAN?
Ja, als opwekker of prosument; hoe dat voor een schoolgebouw in de zomervakantie werkt, staat hierboven bij lokale opwek. Wat niet aan een afnemer wordt gematcht, gaat tegen de EPEX-prijs van dat kwartier naar de groothandelsmarkt.
Of het voor uw gebouwen zinvol is, blijkt uit een businesscase op basis van uw meetdata. Heeft een gebouw een kleine aansluiting, houd er dan rekening mee dat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt.
