Naar de inhoud
Cedrus Trading

Duurzaamheid en regels

ETS-2 en uw gasrekening

Vanaf 2028 geldt in de Europese Unie een CO₂-prijs voor aardgas en andere brandstoffen die in gebouwen, in het wegvervoer en in kleinere industrie worden verbrand. De leverancier moet de emissierechten inleveren, maar de kosten werken door in de prijs die u voor gas betaalt.

Wat ETS-2 is

EU ETS-2 is het tweede emissiehandelssysteem van de Europese Unie. Richtlijn (EU) 2023/959 voegde daarvoor een apart hoofdstuk voor brandstoffen toe aan de bestaande emissiehandelsrichtlijn. Het systeem beprijst de CO₂ die vrijkomt bij de verbranding van brandstoffen in gebouwen, in het wegvervoer en in bedrijfstakken die nog niet onder het bestaande systeem vallen, vooral kleinere industrie.

Het mechanisme is ontleend aan het bestaande EU ETS, dat ook ETS-1 of EU ETS Stationair wordt genoemd. Voor alle sectoren onder ETS-2 samen geldt één Europees emissieplafond, uitgedrukt in emissierechten van elk één ton CO₂. Dat plafond wordt jaarlijks verlaagd, waardoor de ruimte om uit te stoten steeds kleiner wordt.

De tabel zet de verschillen met het bestaande systeem op een rij. Daarnaast zijn ETS-2-rechten niet uitwisselbaar met rechten uit het bestaande EU ETS.

Het bestaande EU ETS en ETS-2 naast elkaar. Bronnen: Europese Commissie en Nederlandse Emissieautoriteit.
KenmerkBestaand EU ETSETS-2
Wie is verplichtExploitanten van grote installaties in energie en industrie, plus luchtvaart en zeevaartLeveranciers die brandstof leveren voor verbruik
Welke uitstoot teltDe uitstoot van de installatie zelfDe uitstoot bij verbranding van de geleverde brandstof, bij de afnemer
Toewijzing van rechtenVeiling, met gratis rechten voor een deel van de industrieUitsluitend veiling
Start2005Monitoring sinds 2025, CO₂-prijs vanaf 2028

Een deel van de veilingopbrengst gaat naar het Sociaal Klimaatfonds, voor steun aan kwetsbare huishoudens en micro-ondernemingen. De Europese Commissie verwacht dat het fonds tussen 2026 en 2032 ten minste € 86,7 miljard beschikbaar maakt.

Wie de emissierechten inlevert

ETS-2 legt de verplichting niet bij de verbruiker, maar hoger in de keten. De regelgeving spreekt van een gereglementeerde entiteit. De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) sluit voor die rol aan bij de accijns en de energiebelasting: voor aardgas is het de partij die energiebelasting over het geleverde gas verschuldigd is. Bij een gewoon leveringscontract is dat uw leverancier.

De leverancier monitort de uitstoot van de brandstof die hij levert, dient daarover elk jaar een emissieverslag in bij de NEa en levert voor elke ton CO₂ een recht in. U heeft als afnemer zelf geen rapportage- of inleverplicht.

Van emissierecht naar gasrekening

Europese UnieStelt het emissieplafond vast. De rechten worden uitsluitend geveild.
BrandstofleverancierMonitort de uitstoot van het geleverde gas en levert per ton CO₂ één recht in.
GasprijsDe leverancier rekent de kosten van de rechten door, bovenop de prijs waarvoor het gas is ingekocht.
Uw organisatieBetaalt de CO₂-kosten als onderdeel van de gasprijs.
Schematische weergave. De verwerking op uw factuur verschilt per contract.

Omdat de verplichting pas bij de levering aan de eindverbruiker ontstaat, komen de CO₂-kosten bovenop de groothandelsprijs waarvoor de leverancier het gas inkoopt. Dat werkt net als bij de energiebelasting, die de leverancier bij u in rekening brengt en afdraagt. Hoe de groothandelsprijs zelf tot stand komt, leest u op de pagina Spotmarkt en termijnmarkt.

Welke brandstoffen en sectoren eronder vallen

Aardgas is voor veel organisaties de belangrijkste brandstof onder ETS-2, maar niet de enige. Ook diesel, benzine, huisbrandolie, propaan en butaan vallen eronder, voor zover ze in de betrokken sectoren worden verbrand. Heeft u een wagenpark, dan werkt de CO₂-prijs ook door in de brandstof voor uw voertuigen.

Nederland heeft het bereik via een opt-in uitgebreid. In april 2024 besloot het kabinet om ook brandstoffen voor spoorvervoer, binnenvaart, recreatievaart, landbouwwerktuigen en stallen onder ETS-2 te brengen. Op 25 april 2025 volgde het besluit om ook de glastuinbouw via deze uitbreiding op te nemen. Brandstof voor luchtvaart, zeevaart en visserij wordt alleen gemonitord: daarvoor hoeven geen ETS-2-rechten te worden ingeleverd.

Wat niet of anders meetelt

Elektriciteit
Elektriciteit is geen brandstof en valt niet onder ETS-2. Grote centrales op fossiele brandstoffen vallen wel onder het bestaande EU ETS, waardoor de stroomprijs samenhangt met de prijs van CO₂-rechten in dat systeem. Hoe dat werkt, leest u op de pagina Hoe komt de stroomprijs tot stand.
Installaties onder het bestaande EU ETS
Voor gas dat wordt verbrand in een installatie die al onder het bestaande EU ETS valt, hoeft de leverancier geen ETS-2-rechten in te leveren. Dat systeem geldt onder meer voor de verbranding van brandstoffen in installaties met een totaal nominaal thermisch ingangsvermogen van meer dan 20 MW. Installaties met een opt-out uit het bestaande systeem vallen wel onder ETS-2.
Groen gas en andere biobrandstoffen
Biobrandstoffen die voldoen aan de criteria van de Europese richtlijn hernieuwbare energie, mogen met een emissiefactor van nul worden gerapporteerd. Volgens de NEa kan ook groen gas in ETS-2 worden ingezet.

Tijdlijn: van monitoring naar CO₂-prijs

Oorspronkelijk zou ETS-2 in 2027 volledig van start gaan. Bij de herziening van de Europese Klimaatwet, waarin ook het klimaatdoel voor 2040 is vastgelegd, is de start met een jaar uitgesteld. De Raad gaf daarvoor op 5 maart 2026 de laatste goedkeuring; de wijziging staat in Verordening (EU) 2026/667.

ETS-2 na het uitstel

  1. 2025Leveranciers vragen een emissievergunning aan bij de NEa, monitoren de uitstoot van de brandstof die zij leveren en dienen daarover elk jaar uiterlijk op 30 april een emissieverslag in. Het uitstel heeft deze plichten niet veranderd.
  2. 2026Het emissieverslag moet vanaf dit jaar zijn geverifieerd door een geaccrediteerde verificateur. Leveranciers met een uitstoot van ten hoogste 100 ton CO₂ per jaar zijn daarvan voorlopig uitgezonderd.
  3. 2027De veilingen van ETS-2-rechten beginnen. Volgens de NEa staat de eerste veiling vooralsnog gepland in januari 2027.
  4. 2028Het systeem is volledig van kracht. Voor de uitstoot van brandstof die vanaf dit jaar wordt geleverd, moeten emissierechten worden ingeleverd. Voor 2028 wordt een groter volume geveild, zodat er vanaf het begin voldoende rechten in de markt zijn.
  5. 31 mei 2029De eerste inleverdatum: de rechten over de uitstoot van 2028 moeten zijn ingeleverd. Daarna volgt elk jaar een inleverronde.
Het gemarkeerde jaar is de start van de CO₂-prijs. Bronnen: Europese Commissie en NEa.

Los van ETS-2 ligt er een wetsvoorstel voor een bijmengverplichting voor groen gas. Volgens dat voorstel geldt die vanaf 2027 voor dezelfde gasleveranciers, naar rato van hun leveringen aan de sectoren onder ETS-2. Op 25 september 2026 was het voorstel nog in behandeling bij de Tweede Kamer. Wordt het wet, dan kan ook die verplichting in de gasprijs doorwerken. Meer daarover op de pagina Groen gas en de bijmengverplichting.

Hoe de CO₂-prijs doorwerkt in de prijs per m³

De prijs van een ETS-2-recht ontstaat op de markt, uit vraag en aanbod bij de veilingen en in de handel daarna. Hoe hoog die prijs vanaf 2028 wordt, is niet bekend. Wij doen daar geen voorspelling over.

De omrekening naar aardgas ligt wel vast. Bij de verbranding van 1 m³ aardgas komt bijna 1,8 kilogram CO₂ vrij, zodat één emissierecht de uitstoot van ruim 560 m³ dekt. De tabel rekent dat door voor drie fictieve CO₂-prijzen.

Rekenvoorbeeld, fictieve waarden. Uitgaande van 1,779 kg CO₂ per m³ aardgas (CO2emissiefactoren.nl, 2026) en een fictief jaarverbruik van 100.000 m³, exclusief btw. De prijzen zijn geen verwachting.
Fictieve CO₂-prijs per tonPer m³ aardgasPer jaar bij 100.000 m³
€ 25ca. € 0,04ca. € 4.450
€ 50ca. € 0,09ca. € 8.900
€ 75ca. € 0,13ca. € 13.340

Wat u in de praktijk betaalt, hangt ook af van de emissiefactor die de leverancier in zijn rapportage gebruikt, het moment waarop hij rechten koopt en de afspraken in uw contract. Btw wordt berekend over het totaal van de energierekening.

Marktstabiliteitsreserve: demping zonder plafond

ETS-2 kent geen vaste maximumprijs. Het systeem heeft wel een eigen marktstabiliteitsreserve. Stijgt de prijs van een recht boven € 45 in prijzen van 2020, dus gecorrigeerd voor inflatie, dan kunnen extra rechten uit die reserve op de markt komen. Meer aanbod dempt de prijs, maar zet er geen grens op.

Op 11 juni 2026 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig akkoord om de reserve te versterken. Volgens dat akkoord komt bij een hoge prijs het dubbele aantal rechten vrij, gebeurt dat eerder en geleidelijker en blijven de rechten in de reserve ook na 2030 geldig. Het Parlement en de Raad moeten het akkoord nog formeel aannemen. De wijziging treedt pas in werking na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Wat nog niet vaststaat

Op 25 september 2026 staan de volgende punten nog open. Houd daar rekening mee bij begrotingen en contracten die na 2027 doorlopen.

  • Hoe hoog de prijs van ETS-2-rechten vanaf 2028 is, en hoe die zich daarna ontwikkelt.
  • Of het akkoord over de versterkte marktstabiliteitsreserve formeel wordt aangenomen, en welk effect de reserve in de praktijk heeft.
  • De manier waarop leveranciers de kosten doorberekenen: als aparte regel op de factuur of verwerkt in het tarief.
  • Het wetsvoorstel voor de bijmengverplichting groen gas: of en per wanneer het wet wordt, en wat de verplichting aan de gasprijs toevoegt.

Wat betekent dit voor uw organisatie

U hoeft voor ETS-2 geen eigen administratie bij te houden. Vier zaken kunt u vóór 2028 regelen.

  1. Zet uw jaarverbruik aan gas per aansluiting op een rij, en tel brandstof voor voertuigen en andere stookinstallaties mee. Met dat verbruik en een aangenomen CO₂-prijs rekent u, zoals in het rekenvoorbeeld hierboven, uit hoe gevoelig uw begroting is.
  2. Loopt uw gascontract na 1 januari 2028 door, kijk dan in de voorwaarden hoe nieuwe heffingen en wijzigingen in regelgeving worden verrekend. Vraag ook of de ETS-2-kosten als aparte regel op de factuur komen of in het tarief zitten.
  3. Heeft u een installatie onder het bestaande EU ETS, leg dan met uw leverancier vast welke aansluitingen het betreft. Zo is duidelijk voor welk gas geen ETS-2-rechten nodig zijn.
  4. Reken de CO₂-prijs mee in plannen om minder gas te gebruiken, zoals isolatie of elektrificatie van warmte. Elektrificatie kan extra netcapaciteit vragen; ga tijdig na wat uw aansluiting toelaat. Achtergrond daarbij vindt u op de pagina Netcongestie en netcontracten.

Cedrus Trading levert stroom en gas aan zakelijke afnemers. Wij voorspellen geen CO₂-prijzen. In de Cedrus Energy Manager ziet u het verbruik per aansluiting, ook van gas, naast uw contracten en facturen. Voor de vraag wat ETS-2 voor uw gascontract betekent, kunt u contact opnemen met een adviseur.

Bronnen

Laatst bijgewerkt:

Vragen en antwoorden

Vragen over ETS-2

Staat uw vraag er niet tussen? Neem contact op.

Moet onze organisatie zelf emissierechten kopen?

In de regel niet. De verplichting ligt bij de leverancier die het gas aan u levert en daarover energiebelasting verschuldigd is. U dient zelf geen emissieverslag in en levert geen rechten in.

Anders kan het liggen als uw organisatie zelf energiebelasting over aardgas verschuldigd is, bijvoorbeeld omdat zij gas via een beurs inkoopt. De NEa koppelt de verplichting aan die belastingplicht. Ga in dat geval bij de NEa na of uw organisatie zelf onder ETS-2 valt.

Wanneer merken wij ETS-2 op onze gasrekening?

Voor gas dat vanaf 1 januari 2028 wordt geleverd, moet de leverancier emissierechten inleveren.

Wanneer en hoe die kosten op uw factuur verschijnen, regelt uw contract. Een leverancier kan ze al meenemen in een aanbieding voor levering in 2028 of later.

Valt onze elektriciteit ook onder ETS-2?

Nee. Elektriciteit is geen brandstof en valt buiten ETS-2.

Indirect speelt CO₂ wel mee in de stroomprijs, via het bestaande EU ETS. Gascentrales bepalen de groothandelsprijs in de periodes waarin goedkopere productie volledig is benut, en hun CO₂-kosten tellen in die prijs mee.

Hoe komt de stroomprijs tot stand

Is er een maximumprijs voor ETS-2-rechten?

Nee, er is geen vast plafond. Stijgt de prijs boven € 45 per ton in prijzen van 2020, dan kunnen extra rechten uit de marktstabiliteitsreserve op de markt komen. Dat dempt de prijs, maar begrenst haar niet.

In juni 2026 sloten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig akkoord om die reserve te versterken. Dat akkoord moet nog formeel worden aangenomen.

Telt groen gas mee in ETS-2?

Onder voorwaarden. Voor biobrandstoffen die aan de criteria van de Europese richtlijn hernieuwbare energie voldoen, geldt in de rapportage een emissiefactor van nul. De NEa geeft aan dat groen gas in ETS-2 kan worden ingezet.

Of en hoe dat in uw gasprijs terugkomt, spreekt u af met uw leverancier.

Groen gas en de bijmengverplichting

Wij hebben een installatie onder het bestaande EU ETS. Betalen wij dan twee keer?

Dat is niet de bedoeling. Voor brandstof die wordt verbrand in een installatie onder het bestaande EU ETS, hoeft de leverancier geen ETS-2-rechten in te leveren.

Leg met uw leverancier vast welke aansluitingen en installaties het betreft. Voor installaties met een opt-out uit het bestaande systeem geldt de uitzondering niet: hun uitstoot valt onder ETS-2.